Bron van de distributie: dvd bij tijdschrift Linux Magazine issue 219 Februari 2019

* Voorlopig enkel gebruikt in de ‘live’ versie, dus gestart vanaf de DVD = oneindig lange opstarttijd natuurlijk.

Een desktop die me direkt veel aangenamer (*) overkomt, Ubuntu 18.10 Mate:

ubuntu-mate
Release 18.10 Cosmic Cuttlefish 64-bit
Mate 1.20.3

(*) dan Ubuntu zelf, zie o.a. Ubuntu installatie en gebruik, https://webgang.radiocentraal.be/?p=11024.

menu
Het menu zit linksboven, maar het is enorm efficient. Het geeft heel snel, zonder irritante animaties, toegang tot heel veel menu en submenu. En zo moet het zijn voor mij als gebruiker.

Printer
Met mijn printer heb ik minder geluk. Hij lijkt herkend te worden, maar ik kan toch niet printen. De job blijft in de rij staan, de printer geeft een configuratiefout, Net hetzelfde als in Ubuntu 18.04. Ik moet nog wel eens checken of ik vanop een andere pc kan printen, en het niet aan de printer ligt, bv omdat de zwarte toner op is.

Het is erg lang geleden dat ik nog een Ubuntu geïnstalleerd of gebruikt heb, maar de stapel harde schijven die ik gebruik voor random distro installs vraagt om een installatie. Meestal komt dat omdat het vorige geïnstalleerde systeem het opgeeft na te veel experimenteren, te lang niet updaten, of fouten op de harde schijven, die allen van bedenkelijke kwaliteit zijn (lees: versleten). Ubuntu 18.04 LTS is vanwege zijn beloofde lange ondersteuning een goede kandidaat.

Wat me al snel opvalt: de installatie herkent de netwerkkaart (als een Qualcomm Atheros AR9485) en stelt de beschikbare netwerken in de buurt voor. Ik kies voorlopig niet de netwerkkaart te gebruiken omdat er een kabel aan hangt; dat moet sneller gaan en betrouwbaarder zijn.

Bij een keuze tussen normale en minimale installatie is ook een optie voorzien om de updates al af te halen terwijl Ubuntu wordt geïnstalleerd. Je kan ook software van derden aanvinken om meer media te kunnen afspelen en extra hardware drivers te krijgen (doe ik).

Dan is de installatie zo vriendelijk om aan te bieden naast Sparky Linux 5 te installeren, ik kies Erase disk en installeer Ubuntu.
Encrypt is ook aan te vinken, LVM eveneens, en nog meer opties zijn beschikbaar. Daar maak ik allemaal geen gebruik van.

Installatie start, meldingen ondermeer:
sda … ext4 (bevestig) … gebruikersnaam, pc hostname, wachtwoord …
Eve later is de installatie klaar en kan de computer starten in UBuntu. Er komt een melding “software updater is ready”. Dank u.

Het openingsscherm maakt u er attent op wat nieuw is in deze ubuntu 18.04. Er wordt gewezen op de vensterwisselaar, het toepassingen menu, de klok en kalender midden boven, het systeem menu rechtsboven, de apps knop onderaan links, en ook links een rechtopstaande balk als een marge met iconen van toepassingen die er onmiddellijk kunnen gestart worden.

Je wordt langs wat informatie geleid over updates en software bij-installeren. Daarin prominent (als editor’s picks): 0AD, Slack, Moonlight, Krita, OBS Studio, MicroK8s, KTouch;

En dan een rijtje “Recommended Productivity applications” die er al onbekender en dus verdachter uitzien, maar dat is waarschijnlijk omdat ik de KDE namen van programma’s gewend ben. In ieder geval, wat er totaal ontbreekt is een “zoek”; Er zijn wel categorien voorgesteld, maar waar zit bv programmeeromgevingen? Onderaan staan 9 puntjes in een vierkant en dat opent met een irritante animatie de lopende/laatste? toepassingen, met een optie voor “alle”.
Rechts boven verstopt in de grijze balk vind ik dan toch een vergrootglas icoon dat me een zoek oplevert. Zoeken naar “Gambas3″ levert geen resultaat op.

Ook in een terminal, met apt search "gambas*" geraak ik niet aan de programmeeromgeving.
Dus je moet op zoek naar de repository waar Gambas wel in bestaat; bv uit de gambaswiki.org:

sudo add-apt-repository ppa:gambas-team/gambas3

Ik vond elders nog deze, maar die ziet er minder officieel uit:

sudo add-apt-repository ppa:nemh/gambas3

En voor wie de laatste stand van zaken wil checken:

sudo add-apt-repository ppa:gambas-team/gambas-daily

(ik wacht even tot de door mij ondertussen voordien gestarte software updater klaar is met zijn werk en merk dat ik eerst moet herstarten omdat er kernel updates of zo bij waren..).
Daarna:

sudo add-apt-repository ppa:gambas-team/gambas3

en

sudo apt update
sudo apt-get install gambas3

Daarrna is bij applications, all het logo zichtbaar. Versie : 3.12.2 (op dit moment van installatie)

Klaar! Goed voor 10 jaar!

Webgang distro installs: no virtual machines used! All pure iron!

Installatie en updates
De installatie verloopt zeef vlotjes (audio verslag). Updates ook.
Bij-installeren
Programma’s bij-installeren ook, voor zover ze voorkomen in de bestaande softwareverzamelingen (repositories); bv Gimp is geen probleem, een programmeeromgeving als Gambas3 vind je hier niet. En er is ook helemaal geen documentatie of vermelding over te vinden (mbt Sparky).
(ps: met een omweg is die toch te installeren)

Aanpassen desktop:
Link maken op desktop: kopieer een bestaande, bv die voor Firefox, en pas de instellingen aan:
Rechtsklik, properties:
- stel eventueel andere opdracht in, bv ipv firefox %u firefox –private
- icoon: klik op icoon, dan krijg je een bestandsbeheer-venster, maar helaas niet in de juiste directory met beschikbare iconen. Je hebt links wel een keuze iconen, maar dan kom je in een struktuur van mappen en bestanden terecht waar je moet gaan kiezen op basis van de bestandsnaam. Je moet ook maar weten wat de betekenis is van de directories als mate, adwaita en submappen als 48×48 enz.

Ik zie hier geen mogelijkheid om in “preview” te zetten, wat toch de beste manier is om een icoon te kiezen lijkt me.

Een weg daaromheen: je neemt je bestandsbeheer vanuit bv je “home” map op de desktop, en gaat dan zelf naar de iconen. Je hebt niet die keuze links, dus je moet bovenaan op het “edit” symbool links naast de url balk klikken om ineens de locatie te plakken die je wel gezien hebt in de keuze bij select custom icon : /usr/share/icons/mate/48×48

Je kan hier wel de beeldjes zien, en kiest een naam die je dan plakt in je icoon keuze en aanvult met de naam die je zelf moet tikken:
/usr/share/icons/mate/48×48/status/user-invisible.png

Gebruik
Ik heb geen noemenswaardige problemen gehad bij het gebruik van Sparky deze maand.
Ik heb trouwens wel een pluim voor de bestandsbeheerder, die blijkbaar “Caja” heet (nog nooit van gehoord – maar naar’t schijnt ongeveer gewoon Nautilus), en die ook toelaat om bestanden op een andere locatie te bereiken. Om bv bestanden op een server te zetten met ftp kan je in de URL gewoon ftp://username@servername@domain.tld ingeven. Het wachtwoord wordt gevraagd. Daarbij kan je kiezen of het enkel voor nu dient, of je het kan gebruiken tot je uitgelogd bent en het dan vergeten wordt, of het langer bewaard blijft. En ook heel handig: als je kiest bewaren voor deze sessie komt er een link op de desktop naar die ftp locatie, zodat je ze geamakkelijk kan (her)openen. Eigenlijk ziet het eruit als een gemounte drive. Je kan hem dus ook manueel “unmounten” door op het uitwerp symbool te klikken, om de verbinding al vroeger manueel te verbreken.

Een startende systeem-DVD op usb-stick overbrengen:
- usb wordt automatisch herkend en geopende op de desktop
- DVD wordt herkend en er wordt gevraagd wat je ermee wil doen: Niets, Open in map, Open Caja, open met ander programma …
Ik probeer eerst met live USB creator, maar die kan (vreemd genoeg) enkel vanaf een ISO bestand werken, niet vanaf een echte DVD.

Ik gebruik dus de commandline. Je krijgt geen root terminal, je moet werken met sudo.
lsblk toont dat de dvd op sr0 zit en de DVD op sdb, ik gebruik dan het dd commando om de kopie te maken, dat is geen probleem, onder de motorkap zijn Linux systemen gelukkig nog goede verwanten.

Game over
Volgens deze* website is Sparky populair bij Gamers, één van de 5 beste zelfs…
(*) https://www.addictivetips.com/ubuntu-linux-tips/best-linux-distributions-for-gaming/

Update 18-02-2019: Er is iets fout met de vensters op de desktop; ik kan ze soms niet verzetten (bv de filemanager niet; gambas3 wel). Ik ben bovendien het wachtwoord kwijt, dus tijd om een andere distro te installeren op deze harde schijf die ik net terugvond…

Linux Mint 16

Bij gebruik

• Eigenaardigheid: de datum wordt weergegeven in een mengeling van Frans en Duits..
• Laatst gebruikte programma blijft niet bewaard in startmenu.

Bottle
Dinsdag. De teller op de website van het OpenSUSE Linux project, die de dagen aftelde, is overgeschakeld naar uren:

Van dagen naar uren

Wij draaien ondertussen al geruime tijd de openSUSE 13.1 “Bottle” milestone 0, met Kernel 3.8.2.1-desktop. Waarom deze distributie de bijnaam fles kreeg is nog niet duidelijk.

Taalkeuze in solusos

• Uit taalkeuze wordt de landkeuze en tijdzone voorgesteld, zo moet het, gevolgd door ook het juiste voorstel van toetsenbord. Bovendien is de “live distro” van waaruit ik werk nu ook overgeschakeld op het Belgisch toetsenbord (azerty – handig om ondertussen voort te werken in de live distro)
• Superhandig: Alle in te vullen gegevens in 1 scherm: naam, login, wachtwoord, hostnaam (naam van de computer), en optie om automatisch in te loggen.
• Installatie van bootloader Grub op /dev/sda1 wordt voorgesteld; benieuwd welk effect het zal hebben op de bestaande opensuse.
• Dan krijg je een overzicht om te bevestigen (of aan te passen)

- Mandriva
Mandriva One 2011: Ziet er op het eerste zicht interessant uit: gebruiksvriendelijke distro bedoeld voor gamakkelijke gebruik en installatie op de desktop. Je moet helaas wel kiezen: Mandriva One is de “gratis” versie, en andere versies zijn betalend. Dat is niet alleen ongebruikelijk (alhoewel: ook Ubuntu vraagt nu een vrijwillige bijdrage), het werkt ook drempelverhogend. In de betalende versies zitten meer drivers (meestal de “commerciele” of “proprietary” drivers van firma’s die voor hun hardware geen inzicht geven voor het schrijven van de Linux drivers). Met als gevolg dat je in Mandriva One eigenlijk op zoek moet naar “hoe software bij-installeren”. Mogelijk kan je wel een manier vinden om toch alles bij te installeren wat bestaat voor Mandrake, met genoeg kennis over hun pakketsysteem en de repositories daarvoor.
Mandriva gebruikt KDE, en die start standaard op met alle bewegings-reakties aktief; dwz met de muis naar een hoek van het scherm bewegen geeft een of andere aktie als het overzicht van alle openstaande programma’s tonen. Dit soort gedrag – dat je ook hebt op Mac trouwens, en gezien werd als een van de desktop-vernieuwingen – kan je natuurlijk wel afzetten. Als je het niet kende (van een Mac bv), kan het behoorlijk enerverend zijn. Floris heeft Mandriva ondertussen terug vervangen door wat anders…

- DouDou Linux
(getest 14/10 en verder)

Boot van dvd: mooi keuzemenu met domeinnaam, leuke achtergrond tekening, en een keuzelijst van 7 programma’s: Gamine, Pysycache, childsplay, tuxpaint, gcompris, mini dodoulinux, whole doudoulinux. Verder knoppen shut down en restart. beneden een login veld, taal-instellingen waar alleen engels in zit, settings instelling waar je kan kiezen uit Last Session of 15 andere keuzes waarin programma’s maar ook Openbox gnome, openbox kde, Failsafe Gnome en failsafe terminal.
Na het openen van de instellinten onder “tune” krijg je wel de geluiden aangezet (volume control ALi 5451 (Alsa mixer), na het aanzetten bij Vol control preferences van IEC958 Playback AC97-SPSA.
Het opnemen na instellinge als (Microphone) Capture, waarna je een recording tab krijgt bij volume control, met schuifregelaar; kreeg ik nog geen opname, maar ik ben ook niet zeker van de ingebouwde micro.

Er zitten een paar goeie dingen in: je kan het activity menu zelf aanpassen; je bepaalt daarmee het startscherm zelf. De player die beschikbaar is, laadt onmiddellijk een speellijst met muziek uit een bepaalde map; die kan je zelf ook aanpassen. Helaas: voor kleine kinderen zou een icoon beter zijn dan een naam in een speellijst.
Bij het afsluiten een heel mooi eindscherm.
Hoe installeren? Nergens is een mogelijkheid om te installeren voorzien; ik zou het verwachten in “Tune, System.”
Het aanbod van de spelletjes is nogal beperkt, en dus helaas ook de “fun” voor de gebruikers.