AI luistert niet * Gnome 48 * JFK vloedgolf * Plex duurder * Streaming en vinyl * Nederland onafhankelijk

AI luistert niet
SourceHut klaagt aan dat de Kunstmatige Intelligentie bedrijven ongemanierd tekeer gaan. Hun webservers worden zo intensief herhaaldelijk uitgelezen door automatische programma’s van die KI bedrijven. Deze bots of crawlers moeten zich eigenlijk houden aan de wensen van de website-eigenaar, die dat misschien niet wil.
De automatische programma’s (bots of crawlers genoemd) die het web afschuimen op zoek naar inhoud, worden vergeleken met industriële vissersboten die de zeebodem afschrapen. Voor websites zorgt het voor een grote belasting voor hun servers, wat de gewone, menselijke gebruikers vertraagt en hindert. Ze zuigen doorlopend zo veel mogelijk informatie op om hun “Large Language Models” te trainen. SourceHut heeft uiteindelijk beslist om voor sommige domeinen die zware bots inzetten, de toegang tot hun servers te blokkeren, zoals Google en Microsoft. Maar dat is soms voor hun klanten ook een probleem als die gemengde diensten gebruiken.
Ook andere internetgebruikers hebben last van overdreven verkeer van bots; zo vertelde Dennis Schubert eind vorig jaar op mastodon dat LLM bots een plaag zijn. Op zijn Geraspora website legt hij uit waarom. Die bots gaan bv om de zes uur terugkomen en op zijn website pagina na pagina opvragen. Als ze terechtkomen in een wiki, volgen ze daar ook alle mogelijke links, en gaan zo de hele “history” van wijzigingen opvragen, pagina na pagina, wat voor de server neerkomt op een DOS attack.
Van al het verkeer naar zijn website bestaat meer 70 procent uit bots, dat wil zeggen dat zijn servers voor 70% aan het werken zijn voor die LLM bots. Als hij het ip adres blokkeert, veranderen ze van ip adres en als hij op hun naam blokkeert, veranderen ze van naam en doen doodleuk verder.
https://mastodon.schub.social/@denschub/113721929671714321
https://pod.geraspora.de/posts/17342163
Gnome 48
Het GNOME project heeft officieel de GNOME 48 desktop uitgegeven met een aankondiging gisteren (19 maart).
Daarin wordt de bijnaam Bengaluru gegeven aan deze GNOME 48, een verwijzing naar de Gnome Asia 2024 summit die doorging in Indië in december 2024. Vroeger heette de stad Bangalore, dus hierbij kunnen ze hun nieuwe naam ook weer op de kaart zetten.
Gnome is een veelgebruikte desktop op Linux systemen, bv Fedora Linux en Debian Linux. De desktop is het gezicht van het besturingssysteem, en bepaalt hoe de gebruiker zijn desktop computer bedient.
In Gnome 48 wordt een nieuwe techniek toegepast, dynamic triple buffering, die het gebruik vlotter moet maken. De desktop zou dan sneller zijn op computers met beperkte grafische hardware, zoals de Raspberry Pi. Aan deze techniek is vijf jaar gewerkt.
Gebruikers zullen merken dat de GNOME image viewer uitgebreid is met image editing mogelijkheden, waardoor je beelden snel kan bijknippen, omdraaien enz. en ook het zoomen is handiger gemaakt, met een snelle terugkeer naar het origineel bv.
Deze desktop bevat verder een aantal nieuwe fonts als Adwaita Sans en Adwaita Mono. Het ontwikkelen van lettertypes is een specialiteit op zich en het GNOME project is dan ook dankbaar voor de bijdrage van deze lettertypes met een open source licentie.
Een andere nieuwigheid is het digitaal welzijn: je kan daarmee de duur van het schermgebruik opvolgen, je kan de schermtijd beperken, of de software kan de gebruiker er aan herinneren regelmatig een onderbreking te nemen. Dat alles kan je vinden bij de instellingen onder de titel “Digital Wellbeing”.
Er zijn nieuwe instellingen voor de batterij mogelijk, bv om minder slijtage aan de batterij te veroorzaken bij langdurig gebruik met de adapter.
Er is een nieuwe snelle muziekspeler voorzien, om snel iets te spelen, in tegenstelling tot players met uitgebreide playlists en editing mogelijkheden, die natuurlijk ook beschikbaar blijven.
Ook de text editor is aangepakt, vooral de interface, waarbij je bv gemakkelijk de autocorrectie kan uitschakelen als je in code of html aan het werken bent.
GNOME’s desktop gebruikt een eigen javascript engine, waaraan ook gesleuteld is om die efficiënter te maken.
De GNOME desktop software wordt gebouwd met behulp van een toolkit met de naam GTK, en dat bepaalt mee het typische uitzicht van de desktop. Gimp is een ander voorbeeld van software die gebouwd is met GTK.
Er zijn trouwens ook een paar nieuwe toepassingen toegevoegd aan de GNOME zoals “Drummachine”, waarin je percussie patronen kan programmeren.
De lijst van verbeteringen is nog veel langer en te vinden op de release pagina op de website.
https://release.gnome.org/48/
https://www.gtk.org/
https://rsms.me/inter/
JFK vloedgolf
Er is een vloedgolf aan documenten over de moord op John F. Kennedy beschikbaar gekomen. Het National Archive van de VS heeft duizenden pagina’s vrijgegeven, en er volgen er nog meer. De documenten verschijnen op www.archives.gov. Een deel van de vrij te geven documenten moet nog gecheckt worden omdat ze informatie kunnen bevatten die toch geheim moet blijven. Ongeveer tachtigduizend pagina’s zullen worden vrijgegeven zonder verdere zwarte stiftjesakties.
De moord vond plaats in 1963.
https://www.archives.gov/research/jfk/release-2025
Plex duurder
De streaming dienst Plex wordt duurder, ze slaan op van afgerond vijf dollar naar afgerond zeven dollar. De stijging gaat in eind april. Plex startte ooit als project om de Linux media player XBMC aan te passen om die te draaien op OSX, en had toen de naam OSXBMC. De naam werd in 2008 veranderd naar Plex. En de Linux software XBMC leeft nu voort onder de naam Kodi.
De Plex apps werden populair en Plex maakt nadien nog allerlei andere software als Plex Media Server, PlexApp, PlexAmp enz.
Met hun diensten kunnen gebruikers hun eigen media van thuis op afstand bekijken, bv op hun smartphone.
Het is ondertussen een bedrijf met tientallen werknemers. Het is de eerste prijsstijging in tien jaar van Plex.
Streaming en vinyl
Het zal niemand verwonderen dat streaming diensten sterk gegroeid zijn; volgens de RIAA zelf haalden ze in het voorbije jaar meer dan honder miljoen abonnees. Dat zorgde voor bijna vijftien miljard dollar inkomsten, een stijging van een paar procent tov het jaar daarvoor. Als je alleen naar de groeicijfers op zich kijkt, wordt de streaming geklopt door een groei van zeven procent voor vinylplaten. De inkomsten vormen al tien procent van die van streaming. De CD verkoopt slabakt en de pure downloads van gekochte muziek ook.
Nederland onafhankelijk
Het Nederlandse parlement wil dat het land onafhankelijk wordt van de grote softwarebedrijven uit de VS. Parlementslid Marieke Koekkoek diende een motie in waarin de regering wordt opgeroepen om een alternatief te zoeken voor de cloudbedrijven uit de VS.
Ze wijst op de mogelijke gevolgen van een amerikaanse wet, “Clarifying Lawful Overseas Use of Data Act), die de Amerikaanse aanbieders van cloud diensten verplicht om mee te werken met de overheid. Bij gerechtelijk onderzoek kan de toegang tot data opgeëist worden, en die eis geldt ook als die gegevens in Europa opgeslagen zijn. Dus het argument dat die bedrijven een datacenter in Europa bouwen en dat daarmee alles in orde is, gaat niet op. We moeten rekening houden met de onvoorspelbare politieke situatie wereldwijd, en we moeten onz voorzien, we moeten maatregelen nemen tegen Amerikaanse wetten en presidentieële besluiten die de veiligheid van onze data bedreigt.
Er moeten alternatieven worden gezocht. Kamerlid Jesse Six Dijkstra spoorde met een motie de Nederlandse overheid aan om Nederlandse, of minstens Europese clouddiensten te gebruiken. De continuïteit van de Nederlandse digitale overheid mag niet rechtstreeks afhankelijk zijn van partijen uit de Verenigde Staten, aldus Dijkstra.
Een andere motie handelde over het ontwikkelen van een Nederlandse rijkscloud voor overheidstaken en nog een andere motie ging over binnen het jaar een risicoanalyse en een exitstrategie maken om weg te komen van Amerikaanse clouddiensten naar Nederlandse of Europese leveranciers.
Europa moet zich ook weren tegen de druk van de VS om onze privacy wetten of te zwakken. We moeten ons verzetten tegen die lobby van grote Amerikaanse tech-bedrijven gecombineerd met de regering van Trump.
Mogelijk werk voor de eurocommisaris Henna Virkkunen, die verantwoordelijk is voor technologische souvereiniteit en veiligheid.
Over een half jaar gaat er al een Europese wet in die bedrijven moet beschermen tegen de “vendor lock-in”, het vastzitten aan een leverancier, die dan ongebreideld tarieven naar hartelust kan aanpassen, meestal verhogen, of andere diensten kan opdringen. Vanaf september 2025 moeten cloudaanbieders hun klanten die beslissen over te stappen naar een andere leverancier, dat binnen 30 dagen laten doen, en dat zonder de huidige val van daar extreem hoge kosten voor aan te rekeken zodat niemand het aandurft. Deze Europese Data Act gaat in vanaf september 2025.
Zie ook “Bert Hubert”.
compiled by BCP v.0.6.9