De kleinschalige smartphonebouwer Jolla heeft zich na de uitgaven van de originele Jolla Phone met Sailfish OS en de problemen met de productie van hun tablet, vooral geconcentreerd op de verdere ontwikkeling van hun smartphone besturingssysteem Sailfish. Dat is een Linux systeem voor smartphones, verschillend van Android van Google. Het lijkt meer op een Linux distributie voor een computer, maar dan voor de smartphone. Er was een beperkte reeks van smartphone merken en modellen waar het Sailfish systeem op kon draaien. Je kocht zelf een toestel en downloadde het Sailfish operating systeem, en installeerde dat dan zelf. Er was een gratis community versie een een betalende met snellere updates en android support, om android apps te draaien.
In 2024 was er een samenwerking met een bestaande smartphonefabrikant om een tussentijds toestel uit te brengen voor Sailfish developers, en werd een beperkte reeks van de C2 uitgebracht (C van Community phone). Die had een vooraf geïnstalleerd Sailfish besturingssysteem, had geen hoge technische eigenschappen, was relatief geodkoop, en het toestel werd dan waarschijnlijk ook gekocht door veel gebruikers die er helemaal niet voor programmeerden, maar die vooral geen zin hadden om op een commercieel toestel zelf een Sailfish systeem te installeren.
Na de uitgave een de Jolla C2 werd in stilte verder gewerkt aan een nieuwe echte Jolla Phone. Op 5 december 2025 kwamen ze op de proppen met de aankondiging van den nieuwe jolla phone. Het verhaal begint op 1 augustus 2025, toen ze de community vragen voorlegden over hoe ze zouden willen dat een nieuwe jolla phone er uit ziet, welke grootte, hoeveel geheugen, hoeveel interne opslagruimte, wat voor schermresolutie, wat voor camera’s, wat voor prijskaartje aanvaardbaar is, enz… Meer dan negenhonderd mensen deden de moeite om op die vragen te antwoorden, en dat vond Jolla een bemoedigend aantal.
In november 2025 publiceerden ze een update over de resultaten van de enquete, en onstond de planning om er echt één te gaan maken. Daarvoor werd een project opgericht met de naam “Do-It-Toghether Linux Smartphone”, waarbij dus samen met the community de specificaties worden vastgelegd van het te maken toestel. Er werd ook duidelijk gemaakt dat om het toestel in productie te nemen, er een gegarandeerde afname moet zijn van 2000 toestellen. Dat kunnen ze realiseren door het openstellen van voorafbestellingen, waarbij de besteller een voorschot betaalt bij bestelling, en de rest bij levering.

Voor de werkelijke opstart gaan ze problemen moeten oplossen waar ze vroeger, bij het maken van hun originele Jolla Phone ook op botsten: de beschikbaarheid van onderdelen en productiecapaciteit. Dat kan zelfs een rol spelen in de keuze van de grootte van het scherm voor het uiteindelijke ontwerp. Verder proberen ze rekening te houden met de opmerkingen van de gebruikers van vroegere toestellen; niet alleen hun eigen Jolla en Jolla C2, maar ook van Sailfish gebruikers op andere modellen van commerciele fabrikanten. Zo zijn er een paar reeksen van Sony smartphones die geïnstalleerd konden worden met het Sailfish systeem, en waar gebruikers feedback over gegeven hadden.
De nieuwe Jolla phone heeft een dubbel nano-simkaart slot zodat je een werk en prive nummer op één toestel kan hebben. Het scherm is 6.36 inch met een 20:9 verhouding, er zijn drie camera’s en een vingerafdruklezer om het toestel te unlocken. Er is 12 GB RAM aanwezig, en 256 GB oplagruimte die tot 2TB kan uitgebreid worden. Het operating system is Sailfish OS 5, dat ondersteuning heeft voor Android apps via de Jolla AppSupport. De achterkant is afneembaar, en de batterij kan door de gebruiker zelf gewisseld worden. Er is een werkelijk fysiek knopje om met een simpele beweging alle privacy gevoelige onderdelen van de phone uit te schakelen (camera, micro..). De batterij heeft een capaciteit van 5500 mAh. En vooral: hij heeft een RGB indicator LED (eindelijk terug!). Het toestel wordt op de markt gebracht in Europa, in de EU en Groot-Brittanië, Noorwegen, Zwitserland. Hoewel het toestel in principe wel kan werken in de VS, wordt het daar niet verkocht.
Nadat de intekenperiode voor voorafbestellingen geopend was op 5 december 2025, met de voorwaarde dat er minstens 2000 besteld zouden worden tegen 4 januari. Maar er waren er zestien uur later al duizend besteld. Op zeven december zaten ze aan 2000 bestelde toestellen. Op acht december stond de teller op meer dan 3000, dus het werd duidelijk dat er een tweede productie batch zou gestart kunnen worden, wat ook gebeurde. In de eerste productie werden 2700 voorzien, en er werd een tweede productie voorzien van ook minstens 2000 toestellen. Op tien december stond de teller van de originele oproep al boven de 4000, dus een groot deel van de tweede productie was ook al gereserveerd. Op 12 december was de tweede batch ook uitverkocht en stond te originele teller op 4700. Rond 15 december werd het duidelijk dat een derde productie geopend werd, op 22 december stond de teller op 6000. De derde batch bestaat uit nog eens 5200 eenheden, zodat het totaal mooi op 10.000 uitkomt. De voorintekenperiode werd verlengd tot eind februari. Bij elke nieuwe batch is de prijs ook wat gestegen, begonnen bij rond 500 euro gaat het nu richting 580. Als die ooit in normale verkoop gaat zal de prijs volgens hun eigen verwachting nog honderd euro hoger worden.
(pre-order cijfer op https://commerce.jolla.com/products/jolla-phone-preorder)
De terugkeer van de achterkant
Toen Jolla van hun nieuwe toestel met productiebatch 1 en 2 zo’n 5000 exemplaren verkocht had, kondigden ze eind vorig jaar aan dat -als de 10.0000 exemplaren bereikt zou worden- ze een Community Innovation Program startten om “the other half” terug in het leven te roepen .
The Other Half, of vrij vertaald, “de achterkant”, was een concept van de orignele Jolla Phone uit 2013. De achterkant van die gms was gemakkelijk af te nemen, waardoor je bv aan de batterij, de sd- of de sim-kaart kon, en hem terugzetten gebeurd door rondom op de flexibele achterwand te drukken om hem terug vast te klikken. Het concept was toen, dat je ook een andere achterkant op je gsm kon zetten, en daardoor je gsm een kleurtje kon geven; de standaard was zwart, maar er waren andere kleuren verkrijgbaar. Wat al die verkrijgbare achterkanten van Jolla gemeen hadden, was een ingebouwde NFC tag, zodat de Jolla Phone kon detecteren welke cover opgezet werd.
Dan kon je bv de instellingen van je phone op basis van de cover automatisch laten aanpassen. Bv overdag gebruikte je de zwarte cover, en had je gsm een sobere achtergrondfoto en een sterk verlicht scherm. ’s Avonds zet je de blauwe cover op je Jolla Phone, en die zet een expressievere achtergrond, gedimde schermverlichting, andere standaartoepassingen op het startscherm enz.
De specificaties werden vrijgegeven, en er ontstond een community van makers die eigen “other halfs” of achterkanten maakten, met de meest spectaculaire een uitschuifbaar toetsenbord.
De nieuwe achterkant
Jolla is nu op een punt dat ze verder bouwen op die orignele “The Other Half”, en er een nieuwe versie van ontwikkelen, “The (new) Other Half”. Ook nu wordt het weer het concept van een afneembare achterkant, die deze keer in plaats van een RFID-tag, een werkelijke micro-chip zou krijgen. Als je de achterkant op je toestel drukt, krijgt die via een connector aansluiting met de smartphone. De nieuwe achterkant zal de I3C technologie gebruiken, een opvolger van de I2C, een seriële bus voor communicatie tussen microcontrollers en randapparatuur. I3C, ook “sensewire” genoemd, bevindt zich op het kruispunt tussen i2C en SPI, en is gedeeltelijk backward compatibel met i2C, maar is sneller. De standaard wordt ontwikkeld door de MIPI Alliantie.
Dit is dus de technologie die beschikbaar is, en jolla maakt alle hardware en software specificaties open source, zodat de community zijn eigen achterkanten kan ontwikkelen.
Het community project dat ze errond oprichtten begint met een bevraging van wat gewenst is, ondermeer over gewenst gebruik voor welke toepassing, gewenste data-snelheid van de verbinding, welke bevestigingsmethode voor de achterkant, wat het mag kosten, intensiviteit van gebruik, enz.
Ondertussen loopt het aantal bestellingen voor de derde batch op tot meer dan 7000, dus de kans dat 10.000 bereikt wordt is reëel…
https://forum.sailfishos.org/t/the-other-half-returns-community-innovation-program/26011