Search

Archives

Pages

Op mijn desktop:

Suggesties, commentaar, ... (klik of schrijf zelf:)e-mail webgang
Laatste titels:

Immigratiebeperking VS * Meetbare onafhankelijkheid

i-nieuws 6 na 6 ** February 5th, 2026 by wim.webgang **

Immigratiebeperking VS

De beperkingen op Immigratie in de VS snijdt ook in het vel van de grote IT bedrijven. Alphabet, koepelbedrijf boven Google, is bezig met zijn aanwezigheid in India uit te breiden.
Ze huren grote gebouwen met optie om nog meer ruimte te huren, zodat ze tot 20.000 extra mensen kunnen tewerkstellen. Dat is meer dan een verdubbeling van hun werkkrachten in Indië. Door de beperkingen van de Trump regering om mensen naar de VS te halen, moet de internetgigant de rollen omdraaien en investeren in Indië. De investeringen zijn nodig om de race in kunstmatige intelligentie voort te zetten.
Musk combineerde ondertussen zijn space-X bedrijf met zijn AI bedrijf xAI, en mikt waarschijnlijk op datacantra in de ruimte. Daar zou hij gebruik kunnen maken van zonne-energie om de energie- en koelwaterproblemen op aarde te omzeilen.
Dan moeten er nog wel wat meer satellieten in de ruimte gebracht worden. Space-X vroeg alvast toestemming om een miljoen satellieten in een baan rond de aarde te brengen.

Meetbare onafhankelijkheid

De Duitse stad Munchen heeft een eigen maatstaf ontwikkeld om zijn digitale onafhankelijkheid te toetsen: de Digital Sovereignity Score of SDS. De naam doet niet toevvallig denken aan de Nutri-score. De
Het stadsbestuur van Munchen heeft beslist de SDS score te gaan bepalen voor alle IT diensten en processen. De IT afdeling moet jaarlijks verslag uitbrengen aan het bestuur over de evolutie van de digitale onafhankelijkheid.
Bij nieuwe aanbestedingen zal meer nadruk gelegd worden op het gebruik van open standaarden voor documenten en data.
En voor bestaande diensten zal een noodplan opgesteld worden om over te kunnen schakelen als dat nodig is.
Er wordt stap voor stap gewerkt, en de eerste stap is meten. Er wordt samengewerkt met de Universiteit van Munchen (TUM), die al een TUM Think Tank hebben die van onderzoek tot actie gaat. Ze zijn ook mede-oprichter van het European Network for Technological Resilience and Sovereignity.
De Duits-Franse as lijkt het voortouw te nemen in Europa.

Ook het Duitse parlement “Bundestag” werkt aan het verminderen van de afhankelijkheid van de Amerikaanse technologiereuzen.

Er zal moeten gewerkt worden vanuit twee kanten: aan één kant opbouwen van kennis, de juiste mensen op de juiste plaatsen krijgen om een eigen ontwikkeling in gang te zetten die moet leiden tot technologische onafhankelijkheid. En aan de andere kant, nu onmiddellijk, de ergste vormen van afhankelijkheid aanpakken met snelle remedies.

Frankrijk heeft er al een praktisch voorbeeld van: ze ontwikkelen een eigen videoconferentie software, Visio. Controle over communicatie is immers meestal in handen van bedrijven uit de VS, dus zorgen voor betrouwbare en privacy-garanderende comminicatie is een goede eerste stap.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

Eis het internet terug op * Electrisch overklast brandstof? * Gescamt door mail van bedrijfssoftware

i-nieuws 6 na 6 ** January 28th, 2026 by wim.webgang **

Android Linux desktop gelekt

Er is, waarschijnlijk per vergissing, een duo screenshots naar buiten gekomen van de Android desktop interface. De beelden werden gedeeld in de Issue Tracker voor Chromium, een open source browser project. De beschrijving ging over een bug bij Chrome Incognito tabs, maar de screenshots waren groter dan alleen het venster waar dit issue over ging, het waren screenshots van de hele desktop. Die bugmelding is, (misschien ondertussen) niet (meer) publiek toegankelijk, maar 9 to 5 google kon die wel inzien, en beschrijft dat de melding gebeurt door een gebruiker van een Elite Dragonfly Chromebook (en waarschijnlijk een programmeur bij Google). Hij werkt op het voorlopig nog geheime ‘Aluminium OS’, de codenaam voor Android’s desktop, en waarschijnlijk een verderontwikkeling van Android 16.

Android is oorspronkelijk gemaakt voor smartphones en tablets, nu schuift het op via chromebooks naar misschien zelfs de pc, en wordt het mogelijk concurrentie voor andere Linux desktops.

Door ontwikkelaars wordt al langer gespeeld met het idee om op Android ook gewone Linux desktop programma’s te kunnen draaien, en anderzijds om bestaande Android apps over te zetten naar Linux.
Er is een verschil hoe bv geluid en bewegend beeld wordt behandeld tussen die systemen, en hulpmiddelen als Pipewire kunnen dat probleem misschien mee oplossen.
Het is ook moeilijk om Android apps om te zetten naar andere mobiele Linux systemen door het verweven zijn met de typische Android API’s. En door het gebruik van veel Java code, wat niet werkt op systemen zonder Java Virtual Machines.

Maar het wordt toch geprobeerd, zoals met NewPipe, een hulpmiddel om Youtube en andere streaming diensten te gebruiken op een meer privacy vriendelijke manier dan die ingebouwd is in Android.

David Llewellyn-Jones en Fabio Giovanazzi spreken op Fosdem26 over het overzetten van Android apps naar Sailfish, een Linux smartphone systeem van Jolla, dat gebruik maakt van Qt.
Titel van hun lezing is “NewPipe – Porting an Android app to Sailfish OS”

En wie met een oduere Android smartphones zit, zoals een Pixel 4a, en die nog wil blijven gebruiken, kan zondag terecht om 15:30 in dev room Chavanne voor een lezing over upgraden. Android smartphones hebben meestal maar een paar jaar updates van het besturingssysteem, en heel wat toestellen met bv Android 13 zijn daardoor niet meer up-to-date. Met behulp van het Evolution X custom ROM project kunnen sommige toestellen een niet-officiele upgrade krijgen van Android 13 naar Android 16.

https://issuetracker.google.com/issues/479094248 : Access is denied to this issue

https://newpipe.net/

https://www.flypig.co.uk/newpipe

https://github.com/evolution-x

Printer output of input?

Eis het internet terug op

Dat is zowat de oproep die Tim Berners-Lee doet. Hij was een van de grondleggers van het world wide web, wat terugkomt in de www afkorting van website adressen. Hij vindt dat het huidige internet gecorrumpeerd is, ondermeer door commercialisatie van de domeinnamen. De verkiezingen van 2016 in de VS toonden hoe toxisch het internet kon gebruikt worden. Een deel van het internet, zegt hij, is geoptimaliseerd voor “nastiness”. Het zuigt gebruikers uit, bespioneert ze, en houdt ze aan het lijntje ten koste van het welzijn van de gebruikers.
Zijn antwoord is Solid: Social Linked Data. Solid is een protocol dat gebruiker de controle moet teruggeven. Vlaanderen experimenteert al met dit protocol onder de titel “Vertrouwen by Design”. https://www.vlaanderen.be/vertrouwen-by-design
Op gebied van AI vindt hij dat er zoiets als het Cern moet gemaakt worden. Een gemeenschappelijk onderzoekscentrum waar aan AI kan gewerkt worden in een kader met niet-commercieel toezicht.

Een van de medewerkers van de Solid community is Laurin Weger. Hij woont in de Oostenrijkse stad Graz, en is geïnteresseerd in wetenschap, technologie en maatschappij, en studeert er Computational Social Systems. Hij werkt aan ActivityPods, een framework om gedecentraliseerde sociale apps te maken, die gebaseerd zijn op ActivityPub en Solid.
Hij komt op Fosdem26 praten over NextGraph, een protocol of framework voor het maken van “Local-first”, gedecentraliseerde, veilige en privacy respecterende applicaties. Een ander “Local First” collega uit Frankrijk, Niko Bonnieure, is er ook en die geeft ondermeer een inleiding over de “Local First” beweging.

Hun lezingen gaan door op zondag in K.3.201 om 9u, 11u en 14:35.

https://git.nextgraph.org/

Electrisch overklast brandstof?

In de EU heeft de verkoop van volledig electrische auto’s vorige maand december 2025 die van wagens met een verbrandingsmotor overtroffen jubelde de pers (https://finance.yahoo.com/news/fully-electric-vehicle-sales-eu-050456268.html).
De verkoop van electrische wagens steeg dus ondanks de weinig ambitieuze milieumaatregelen van de overheden in veel EU landen.
Het Amerikaanse merk Tesla verloor marktaandeel, het Chinese BYD en het Duitse Volkswagen wonnen aandeel.

In Belgie ware in december meer dan 39 % van de nieuwe registraties van auto’s voor electrische voertuigen, tegenover iets meer dan 34 % benzinewagens. Zelfs met de 2.1% dieselwagens er bij geteld komen de volledige verbrandingsmotoren op 36.4, nog altijd minder dan de pure electrische wagens. Maar er zijn ook 11.6 % “plug-in hybride” auto’s (PHEV) ingeschreven, die een verbrandingsmotor hebben voor de lange afstanden, maar die bv in de stad electrisch rijden. Als je die bij de verbrandingsmoten optelt komen die samen nog op 48 % uit.
En als je dan de zelfladende hybride (HEV) er nog bijtelt, nog eens 12,4 procent, valt er nog minder te juichen, want alle wagens met verbrandingsmotoren vormen dan eigenlijk toch nog boven 60% uit. Praktijktesten hebben trouwens uitgewezen dat de hybridewagens dikwijls grotendeels als een benzinewagen worden gebruikt.
Auto’s die op CNG rijden (aardgas of biogas), worden niet meer vermeld.

Maar iedere auto heeft software nodig, en ook daar wordt op FOSDEM over gesproken; bv “Open Source in Automotive” op zaterdag om 14:00.

Gescamt door mail van bedrijfssoftware

Gebruikers van een bedrijfssoftware krijgen spam mails met als afzender die Business Intelligence software. Het adres zit in de lijst van toegelaten mails, een soort positieve spamfilter, doordat de BI software dat expliciet vraagt. De spam die ze krijgen is meer dan ongewenste reklame, volgens klachten van gebruikers gaat het over een frauduleus scam systeem. De gebruikers krijgt eerst een mail die zegt dat hem extra 399 dollar wordt aangerekend voor bv een antivirus programma. De mail is afkomstig van een domeinnaam die vertrouwen inboezemt (en die eindigt op @microsoft.com). Bij de mail zit een telefoonnummer om te reageren of die kost te betwisten. Wie naar dat nummer belt krijgt een zogenaamde medewerker aan de lijn die uitlegt hoe de extra som ongedaan kan gemaakt worden. Dat is zo ingewikkeld dat de medewerker aanbiedt om eerst een toepassing te installeren zodat hij vanop afstand kan helpen om de nodige stappen te zetten. Naargelang je een Mac of een Windows hebt leiden ze naar de juiste link, een Linux gebruiker kunnen ze niet “helpen”. Wat de gebruiker dan eigenlijk doet is een remote controle programma downloaden om zijn of haar computer vanop afstand over te laten nemen. En vanaf dan kan het alleen maar fout gaan…
Na een aantal klachten en aandacht van de pers heeft Microsoft die e-mail dienst die er voor misbruikt wordt, voorlopig uitgeschakeld.
Meer op arstechnica.com

compiled by BCP v.0.7.1


(Dit webgang nieuws is gemaakt op een Raspberry Pi 500+)

Lift ^ | Lift v | Comments Off

Wikipedia tegen zichzelf gebruikt

i-nieuws 6 na 6 ** January 22nd, 2026 by wim.webgang **

Wikipedia tegen zichzelf gebruikt

Het wikipeia project ziet hun AI verdediging tegen zichzelf gebruikt worden. Het WikiProject heeft een AI Cleanup werkgroep opgericht die door de wikipedia artikels gaan vanaf 2013 om AI gegenereerde teksten op te sporen. De vrijwilligers van het project hebben meer dan 500 artikels aangeduid ter controle. Ze hebben ook een patroon gevonden in die AI teksten, en hebben een werklijst gemaakt om op te letten bij het beoordelen van artikels. In goede wikipedia stijl is die te vinden ondert de titel “Signs of AI writeing” op een wikipedia pagina, een leidraad voor de Wikipedia vrijwilligers.
Maar de AI industrie leest mee, en er verscheen een soort plugin voor AI met de naam “Humanizer”, om de AI antwoorden aan te passen zodat ze er niet AI uitzien, en dat op basis van die aanwijzingen van Wikipedia over hoe AI gemakkelijk te herkennen is. De tool is gemaakt voor Claude Code, een AI assistent van Anthropic, waarvoor aangepaste “skills” kunnen gemaakt worden om speciale kennis aan het systeem toe te voegen.
Siqi Chen, de maker van “Humanizer”, zette de code op github, waar hij zijn tool beschrijft als “A Claude code skill die tekenen van AI gegenereerde tekst verwijderd, om die er meer natuurlijk en menselijk uit te doen zien”.

https://github.com/blader/humanizer

https://support.claude.com/en/articles/12512198-how-to-create-custom-skills

https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Signs_of_AI_writing

Lift ^ | Lift v | Comments Off

NASA krijgt het warm * Vrije Video-Conferentie * Nieuwe wind-impuls * Reaktie tegen AI

i-nieuws 6 na 6 ** January 15th, 2026 by wim.webgang **

NASA krijgt het warm

Liz Vlock en Peter Jacobs hebben het NASA rapport gepubliceerd over de temperatuur van de aarde, en die bleek in 2025 de tweedewarmtste uit de metingen te zijn sinds 1880. 2025 was een beetje warmer dan 2023, maar niet warmer dan recordjaar 2024. De temperatuur zit zo’n 1.19 graden celcius boven de gemiddelde temperatuur van de periode van de jaren 50 tot de jaren 80.
Ze gebruiken metingen van over heel te wereld, van in totaal meer dan 25.000 meetpunten, die zich ook op schepen, boeien, of in de zee kunnen bevinden.
Verder onthouden ze zich van commentaar over de oorzaak van deze bevestiging van hogere temperaturen de laatste jaren. Vroeger werd er stelselmatig verwezen naar de klimaatverandering, maar dat wordt niet meer geapprecieerd door de huidige regering van de VS.

Onder de vorige baas van de NASA, Bill Nelson, was het wel anders. De verwijzing naar de klimaatverandering door toedoen van de mens stond duidelijk in het rapport. Hij heeft zelf als ruimtevaarder de aarde vanop afstand gezien toen hij in 1986 met de space shuttle Colombia de aarde verliet. Hij gaf zijn ontslag toen Trump aan de macht kwam.
Sinds januari 2025 zijn we ondertussen aan de derde nieuwe NASA baas, en dat is miljonair Jared Isaacman. Hij vloog met straaljagers, was succesvol zakenman bevriend met Elon Musk, en vloog met diens SpaceX missie Inspiration4 een paar dagen rond de aarde.

https://www.nasa.gov/news-release/nasa-releases-global-temperature-data/

Vrije Video-Conferentie

De Free Software Foundation heeft in de corona-periode een interessante les geleerd, en die heeft gevolgen voor de hele free software community (free as in freedom, not as in beer0). Ze gebruikten Big Blue Button, wat zich tegenwoordig definieert als “Virtual Classroom Software”.

Versie 2.2 van BigBlueButton gebruikte een versie van MongoDB die een vrije licentie had. Maar plotseling bleek versie 2.3 en 2.4. een andere, niet-vrije licentie van MongoDB te gebruiken.

Nieuwe wind-impuls

Groot-Brittanië gaat de windmolenmarkt terug aanzwengelen met een gegarandeerde minimumprijs voor de afname van stroom van nieuwe windmolenparken op zee. Die gaat naar 122 dollar per megawatt-uur. In 2023 was er geen interesse meer voor het opstarten van nieuwe projecten door prive-bedrijven, en dus werden de voorwaarden nu interessanter gemaakt. Er moeten nieuwe installaties komen ten oosten van Engeland, en voor de kusten van Schotland en Wales. Als die stroom niet gebruikt wordt voor AI datacentra kan het stroom leveren voor meer dan tien miljoen gezinnen.

Reaktie tegen AI

De Britse maker van oorlogsgames, Games Workshop genaamd, heeft het gebruik van AI verbannen bij het ontwerpen en maken van zijn games, op gebied van “content” en “design”. Ze zijn terughoudend wegens de risico’s van AI. Er wordt wel geëxperimenteerd met AI technologie door de top.
Games Workshop is bekend van het spel “Warhammer”. Die heeft een schare trouwe volgers, die genieten van het artwork van de producten die Games Workshop uitbrengt rond de games, zoals boeken, boxsets, miniaturen enz. De fans zijn als de dood voor gebruik van AI, wat afbreuk zou doen aan de waarde van de visule identiteit van het bedrijf. Een van de kunstenaars die mee de stijl bepaald heeft is John Blanche.

En Bandcamp heeft aangekondigd om AI muziek te bannen van hun platform om de menselijke creativiteit te beschermen. Ze willen vermijden dat namen van artiesten gaan gebruik worden om AI muziek te verkopen.
Ze willen naar de gebruikers kunnen garanderen dat de muziek die ze aanbieden gemaakt is door mensen. Het wordt natuurlijk moeilijk om te controleren hoe muzikanten hun muziek maken. Bandcamp heeft richtlijnen uitgevaardigd:
- muziek die geheel gemaakt is door AI is verborden.
- muziek die grotendeels gemaakt is door AI ook.
- gebruik van AI om zich voor te doen als een artiest of om diens stijl te imiteren is verboden.
Nu nog zien hoe ze dat gaan handhaven, ze roepen gebruikers alvast op om muziek te markeren als ze door AI blijkt gegenereerd te zijn.

De politie in Groot-Brittanië gaat zijn AI gebruik waarschijnlijk ook overdenken na de blunder in de planning van de aanpak van een voetbalwedstrijd uit de Europa League van Maccalbi Tel Aviv tegen Aston Villa. Een rapport dat de risico’s inschatte beoordeelde de match als hoog risico, en de supporters van Maccabi Tel Aviv werden geweerd. Maar er was iets eigenaardigs aan dat rapport. Er werd verwezen naar eerder conflicten bij een match tussen West Ham and Maccabi Tel Aviv. Maar zo’n match bleek nooit bestaan te hebben, en de vraag dook op waar die dan vandaan kwam. Na een paar keer aandringen gaf de politie toe dat ze AI van Microsoft Copilot gebruikten, en dat de hallucinatie daaruit gekomen moest zijn.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

Digitale sovereiniteit in VK * Duur geheugen * Digitale sovereiniteit in Venezuela * Nucleair veilig * Digitale Afhankelijkheid van Adobe

i-nieuws 6 na 6 ** January 8th, 2026 by wim.webgang **

Digitale sovereiniteit in VK

De Open Rights Group waarschuwt politici in het VK dat het land te hard afhankelijk is van technologiebedrijven uit de VS voor allerlei kritische systemen. De groep wil dat door een wet die de overheid moet gedwongen worden om de strategische blinde vlek van de afhankelijkheid van Google, Microsoft, Amazon en andere analytische en cloud leveranciers aan te pakken.
Net zoals je niet van één enkel land afhankelijk wil zijn voor je energievoorziening, moet je ook niet zo eenzijdig leunen op één handeslpartner voor je IT voorzieningen, zegt woordvoerder James Baker volgens The Register.
De ORG vindt dat bij overheidsopdrachten op voorhand rekening moet gehouden worden met aspecten als vieligheid, mogelijke externe politieke inmenging, enz.

Ze zien natuurlijk ook dat in heel Europa initiatieven genomen worden om de digitale soevereiniteit te verhogen.
En naast de technologische investeringsuitdagingen is er nog het probleem van de energiehonger van datacentra, zeker als je dan richting Kunstmatige Intelligentietoepassingen gaat.
De Tijd vraagt zich in een analyse af of Europa nog zonder Amerikaanse techreuzen kan; hun antwoord is: de “hele IT sector zit in een drugsdealermodel”.

Duur geheugen

In 2025 zijn de prijzen van geheugen voor servers met de helft duurder geworden. En dat lijkt niet te gaan verbeteren, volgens een Koreaanse krant zullen ze in 2026 nog eens minstens even hard stijgen, misschien zelfs tot 70%. Er zijn maar een drietal grote fabrikanten van zo’n geheugen, waarvan twee in Korea, en één in de VS. En die verschuiven productiecapaciteit naar servergeheugen dat goed opbrengt, waardoor er minder geheugen voor pc’s wordt gemaakt, en dat ook duurder wordt.

Digitale sovereiniteit in Venezuela

Een land als Venezuela, dat geplaagd werd door een economische boycot uit de VS, is zich al langer bewust van zijn digitale soevereiniteit.
Ze hebben een eigen Linux distributie ontwikkeld, die net als bv Ubuntu, als basis Debian GNU/Linux heeft, en die “Canaima” heet”. Die naam ontleent het aan het beschermd natuurgebied Canaima in het zuidoosten van Venzuela, een van de grootste natuurparken ter wereld, dat grenst aan Brazilië. Het bevat de hoogste waterval ter wereld, bijna een kilometer hoog en vrij vallend water voover meer dan 800 meter.
Het ontstaan van de Linux distributie Canaima gaat terug tot 2007, en in 2011 werd het de officiële besturingssysteem-software voor overheidsinstanties. Er is een ook “Canaima Educativo” voor scholen, waar het gebruikt is om schoolkinderen van laptops te voorzien met de zogenaamde “Magallanes” educatieve software. Op de desktop vind je Gnome in de standaard uitvoering, en er zit natuurlijk LibreOffice in, naast Gimp, Inkscape, gLabels, enz. Op 28/12/2025 kwam de meest recente versie Canaima Linux 8.3 uit.

Nucleair veilig

De nucleaire waakhond in Japan heeft het veiligheidsrapport van twee kerncentrales in Hamaoka een onvoldoende gegeven.
Het bleek dat de uitbater documenten vervalst had bij de aanvraag om twee kernreaktoren terug op te starten. Die waren stilgelegd uit veiligheidsoverweging na de ramp in Fukushima.
Na een tip van een interne klokkenluider werden de veiligheidsrapporten van een aantal jaren onder de loepe genomen, en daaruit bleek dat de cijfers over de weerstand tegen aardbevingen vervalst waren.
Het ongeluk bij een TEPCO kerncentrale in Fukushima vond plaats in 2011, en dat lijkt lang genoeg geleden te zijn om de publieke opinie rijp te krijgen voor het heropenen van de toen uit voorzorg gesloten kerncentrales. Ondertussen is de druk ook groot geworden door de grotere vraag naar electriciteit. Japan had meer dan vijftig kerncentrales, waarvan er momenteel maar een tiental in gebruik zijn. Japan voert nu folliele brandstoffen in voor het grootste deel van de energiebevoorrading.
Het schandaal komt op een slecht moment voor de regering, die eind vorig jaar besliste tot de heropening van de grootste kerncentrale van het land, die beheert wordt door TEPCO.

Digitale Afhankelijkheid van Adobe

Bij de grote Technologiebedrijven om afhankelijk van te zijn wordt deze dikwijls vergeten: Adobe. Groot geworden op het Apple Mac platform, en bekend om zijn pdf formaat, is houder van belangrijke grafische software als Illustrator en Photoshop. Waar zij oorspronkelijk software verkochten in mooi en fantasievol vormgegeven dozen, zijn ze ondertussen overgeschakeld op een abonnementsvorm, en proppen ze net als andere techreuzen nu AI in hun toepassingen. Iedereen kan gemakkelijk de software downloaden van hun site, en dan via creditkaart betalen om een sleutel te krijgen om de software te gebruiken. Zolang je maandelijkse of jaarlijkse betaling loopt, kan je de software gebruiken, en je voelt de klepel al hangen: wat als je stopt met betalen? Of, nog erger, wat als de betaling afgeboekt wordt van je creditcard, maar de software doodleuk zegt dat je softwarelicentie vervallen is en dat je nog x dagen hebt om het in orde te maken. Het tellertje telt daarbi elke dag af. En je kan je al voorstellen hoe leuk het is om op zoek te gaan naar een echt menselijk contact om de situatie uit te leggen. Je zult je door een doolhof van links naar nuttige informatie, helppagina’s, gebruikersforum enz moeten werken, een AI bot verslaan, en de wachtrij van een callcentrum in een onbepaalde locatie moeten trotseren. Als je uiteindelijk echt een mens aan de lijn hebt, wordt het aangevuld met een kleine taalbariëre en andere onverstaanbaarheidsproblemen. Eens die overwonnen zal de helpdeskmedewerker je verteld hebben dat hij het niet kan oplossen en moet je “even aan de lijn blijven”. Het zou ook kunnen dat je de lijn kwijtgeraakt op dat niveau.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

Linux 2026 * Afschrikking * OSI licentie lijstje * * Geheugentekort * Zon in Zuid-Afrika

i-nieuws 6 na 6 ** January 1st, 2026 by wim.webgang **

Linux 2026

Dat zal voorlopig niet zo veel invloed hebben op de ontwikkeling van Linux, want hij ziet de toekomst van Linux, zelfs op de destkop, wel rooskleurig in. Ondermeer omdat Microsoft de eigen gebruikers verveelt met opgedrongen AI in het systeem, en toenemende beperkingen voor gebruikers, waaronder mogelijk een betaalmodel met een maandelijkse abonnementskost voor Windows en hardware-eisen die de ingebouwde AI honger kunnen voldoen.
De ruimte voor Linux desktop vergroot dus misschien weer. In de wereld van de Linux distributies noemt hij de Immutable Linux versies een interessante evolutie. Ze hebben een read-only systeem, wat veiliger is, ze hebben atomic updates die een slechte update gemakkelijk laat terugdraaien, ook dankzij de ingebouwde rollback systemen. Een paar voorbeelden van Immutable Linux distributies zijn Fedora Silverblue, OpenSUSE MicroOS, Ubuntu Core enz (ook Raspberry pi’s systeem? Nee helaas nog niet).
Immutable Linux is ook doorgedrongen tot de grote bedrijven, zichtbaar aan Red Hat Enterprixe Linux 10.
Het hele Linux en open source ecosysteem evolueert trouwens naar meer aandacht voor veiligheid in de hele keten van programma’s en hulpprogramma’s. Er is een Open Source Security Foundation opgericht over de grenzen van de Linux leveranciers heen.
Er wordt werk gemaakt van de Software Bill of Materials (SBOM), Supply Chain Levels for Software Artifacts (SLSA) en digitale handtekningen bij software die de originele bron moeten garanderen.

Afschrikking

Steven Vaughan-Nichols, een technologie-journalist, zegt de gevolgen van de politiek van Trump zien in de technologie-sektor: zowel werkkrachten als onderzoekers, sprekers op conferenties enz zijn minder geneigd zich naar de VS te begeven, en kiezen voor Canada, Europa of Azië. Soms ook omdat ze tegengehouden worden aan de grens of op de luchthaven, zelfs met de juiste voorbereiding, visa en ander papier of electronisch aanmeldwerk. Dat meemaken onderweg naar een conferentie blijft natuurlijk bij, en het schrikt anderen af om er zelfs maar aan te beginnen. Organisatoren van technologie-conferenties krijgen het moeilijk, sommigen zullen waarschijnlijk verhuizen naar bten de VS.

OSI licentie lijstje

De non-profit organisatie Open Source Initiatieve geeft een overzicht van hun inschatting van het gebruik van open source licenties in de open source wereld. Ze doen dat op basis van bezoekers van de OSI website, en hun opvragen van de respectievelijke licentieteksten.
Daarmee ontstaat een lijstje met op de vijf eerste plaatsen licenties van MIT, Apache, BSD en Free Software Foundation.
Meer gedetailleerd:
1. MIT licentie
2. Apache 2.0 licentie
3. BSD 3 licentie (Berkeley Software Distribution)
4. BSD 2 licentie
5. GPL 2 licentie van de Free Software Foundation
6. GPL 3 licentie van de Free Software Foundation
op verdere plaatsen duiken nog versies van de LGPL op

OSI werkt ook aan een andere manier om gebruik van open source licenties te tellen, dmv een API dienst.
Ze roepen ook op tot meer onderzoek op dit gebied.

https://opensource.org/blog/top-open-source-licenses-in-2025

Geheugentekort

Wie een Raspberry Pi 5 koopt met 8 Gigabyte geheugen kan schrikken van de prijs van rond honderd euro, terwijl de pi bordjes normaal rond de 40 euro kosten. Inderdaad kosten de versies met 4 Gb zo’n 80 euro en die met 2 Gb zo’n 60 euro, en die met 1 Gb maar iets meer dan 40 euro. Het geheugen maakt dus het grote verschil in prijs, en dat is mee te danken aan de opgang van AI. Daarvoor is zoveel geheugen nodig dat er tekorten ontstaan bij allerlei andere appareten die computergeheugen gebruiken, zoals pc’s, spelcomputers, en SBC’s. Je ziet daar ofwel de prijzen stijgen, ofwel het ingebouwde geheugen beperkt worden om de prijs onder controle te houden. Een laptopmerk geeft zijn klanten zelfs de raad om zelf op zoek te gaan naar geheugen voor hun laptops.

Dat roept ook de vraag op of we met het programmeren van toepassingen niet te slordig zijn geworden met geheugengebruik.
Een studie van een bepaald stukje software wees uit dat het geheugengebruik van huidige versies een veeltal is van de oorspronkelijke versies, terwijl de functionaliteit niet in verhouding is toegenomen. Om in een volgende versie plots zuiniger te zijn met het geheugen is niet zo gemakkelijk, want dan moet er teruggegaan worden in de code en de eventueel gebruikte tools.

Zon in Zuid-Afrika

Zuid-Afrika is op relatief korte tijd, van 2019 tot nu, fundamenteel veranderd in zijn energielandschap. Waar ze oorspronkelijke zwaar op steenkool inzetten voor bv opwekking van electriciteit, heeft contact met goedkope aanvoer van zonne-energie installaties ertoe geleid dat ze nu ongeveer tien procent van hun energie van de zon krijgen. De uitrol van zonnepanelen is niet gestuurd door de overheid, maar eerder een gevolg van de soms onbetrouwbare energievoorziening, dure electriciteit of helemaal geen aansluiting aan het electriciteitsnet. Het zijn prive-initiatieven van burgers en bedrijven die de omschakeling naar zonne-energie hebben ingezet. Dit is echter geen oplossing voor sociale ongelijkheid, en aangezien de appartuur allemaal import is uit China, levert het ook geen lokale productie of banen op. De handelsbalans is ook sterk verschoven, en waar vroeger de VS de belangrijkste handelspartner was, is dat nu China. Het verschil in waarde tussen de uitvoer van grondstoffen en de invoer van technologische producten levert een onevenwicht op de handelsbalans; het was een paar jaar geleden al opgelopen tot zo’n 9 miljard dollar.
The New York Times had er dinsdag een artikel met interessante foto’s over, waar je bv ziet dat een stuk van een wijngaard is opgeofferd aan een zonnepanelenveld.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

iRobot faillissement * Nvidia kerst-aankoop * Spotify gelekt

i-nieuws 6 na 6 ** December 25th, 2025 by wim.webgang **

iRobot faillissement

Het kwakkelende iRobot, dat roomba robot-stofzuigers maakt, staat op de rand van de afgrond. Alle hoop was gevestigd op de overname door Amazon, voor 1,7 miljard dollar, maar de Amerikaanse autoriteiten zagen dat als een verdere machts- en marktconcentratie die schadelijk zou zijn voor de consumenten.
De overname ging niet door, en iRobot kwam in de woelige waters van de handelsoorlog van Trump terecht. Ze hadden om overeind te blijven een aantal aktiviteiten verlegd naar het buitenland, en nu werden ze geraakt door de invoertarieven van Trump. Mogelijk zijn die de nekslag voor het bedrijf, waarvan de resten nu in handen zullen komen van een Chinese fabrikant van huishoudtoestellen.

Nvidia kerst-aankoop

De kerstaankoop van NVidia bestaat uit activa van Groq voor twintig miljard dollar. Groq ontwikkelt geïntegreerde schakelingen die afgestemd zijn op gebruik door AI. Deze ASICs zijn meer bepaald een schakeling voor gebruik in inferentieprocessen, een onderdeel van AI berekeningen.
Ze noemden die de Language Processing Unit. Ze hielden bij het ontwerp rekening met data paralellisme – eigen aan AI bewerkingen.
Voor de productie van de tweede generatie LPU sloten ze een samenwerking met Samsung.
Het bedrijf Groq werd in 2016 opgericht door ingenieurs die bij Google hadden gewerkt. Het gebruikt open-source lange language models die publiek toegankelijk zijn via hun website.
Het is de grootste investering van NVidia tot nu toe.

(ASIC= Application Specific Integrated Circuit)

Spotify gelekt

Spotify werd geconfronteerd met een enorme lek. De groep die zich “Anna’s Archive” noemt, heeft een lijst met gegevens over nummers gepubliceerd die ze zeggen “gearchiveerd” te hebben van Spotify.
Ze zeggen teksten te willen bewaren voor de toekomst.
Er zit muziek in hun pakketje van Spotify van 2007 tot 2025.
Behalve de gegevens over de muziek, zo’n 256 miljoen records, zouden ze ook de muziekbestanden zelf afgehaald hebben, alles bij elkaar voor 300 Terabyte.

Ze zouden gewone gebruikers accounts gebruikt hebben, plus een of andere onbekende hack die Spotify ondertussen onmogelijk heeft gemaakt.

De site zelf, annas-archive.org is bij ons trouwens geblokkeerd door een “content blocked” melding, met een logo van het ministerie economische zaken, dus het zal geen digitale jukebox worden voor onder uw kestboom.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

De teugels gevierd * Soundcloud VPN probleem * Firefox146 * Vergaderen

i-nieuws 6 na 6 ** December 18th, 2025 by wim.webgang **

De teugels gevierd

Nu Trump de teugels viert voor financiële diensten, spoeden een aantal bedrijven zich om in dat gat te springen. Zo heeft PayPal een aanvraag ingediend om een bank te worden. Ze hebben ook al een idee wie die bank gaat leiden: Mara McNeill, die vanuit de luchtmacht naar de automobielsector is geëvolueerd, en heeft daar een financiële carriere gemaakt, waarbij ze ook raadgever voor de regering was tijdens Obama. Zij zou baas worden van PayPal Bank.

En JPMorgan Chase gaat blockchain technologie gebruiken met een investeringsfonds in Ethereum. Wie mee wil instappen moet beschikken over een investering van minstens 5 miljoen dollar. Instituten mogen instappen vanaf 25 miljoen dollar.

Soundcloud VPN probleem

Soundcloud, een muziek streaming dienst, heeft te maken gehad met een verstoring van hun diensten. Zij gebruiken VPN verbindingen voor hun klanten, maar daar waren ook onderbrekingen te merken de laatste dagen, waarbij klanten niet konden verbinden.
Het probleem bleek echter groter te zijn dat onderbreking van de dienstverlening: ze hebben te maken met een inbraak in hun systemen. Daarbij is een database gekopieerd met gebruikersgegevens, mogelijk tot 1/5 van alle gebruikers zouden getroffen zijn, toch tientallen miljoenen accounts. Er zouden geen wachtwoorden of financiële gegevens bereikt zijn, maar wel e-mail adressen van gebruikers, samen met andere profielinformatie.

Firefox146

Firefox 146 is uitgekomen op 9 december, met ondermeer betere Wayland ondersteuning.
De beta-versie kwam in november uit.
Firefox blijft ook een ESR versie uitbrengen voor oudere computers, wiens systeem niet meer door de oorspronkelijke systeemleverancier ondersteund wordt. Dat verlengt de levensduur van heel wat computers.
Firefox wordt gemaakt door de Mozilla foundation, een non-profit die al lang meedraait, maar het niet altijd gemakkelijk heeft, bv omdat de financiële steun die ze krijgen opdroogt.

Er is nu een nieuwe baas aangesteld om Laura Chambers te vervangen, die als interim CEO Mozilla door een woelige periode leidde. Anthony Enzor-DeMeo is de nieuwe CEO, en die leidde voorheen het team dat de Firefox browser maakte.
Hij kondigde aan dat volgend jaar een “AI mode” in Firefox zal zitten. Daarbij zal de gebruiker kunnen kiezen tussen verschillende aanbieders van AI, in plaats van automatisch bij één bepaalde uit te komen. Er zullen ook open source AI modellen gebruikt worden, en sommige zullen bij de Mozilla cloud draaien. Mozilla gaat niet zelf AI maken of trainen, en zo kunnen ze vanuit een neutraler en onafhankelijke positie de gebruiker de middelen geven om de AI af te zetten of in te stellen naar eigen wensen. Ook op privacy en het vertrouwen van de gebruiker wil de nieuwe CEO verder inzetten, met een Mozilla VPN integratie volgend jaar.

“Firefox 146 Now Available With Native Fractional Scaling On Wayland”

https://www.firefox.com/en-US/firefox/146.0beta/releasenotes/

https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Mozilla/Firefox/Releases/146

https://ftp.mozilla.org/pub/firefox/releases/146.0/

Vergaderen

Vergaderen kan het welzijn van werknemers schaden, zegt een artikel op Phys.org, zo’n beetje de slashdot van de wetenschap.
Managers zouden 23 uur per week vergaderen. En dat zijn niet altijd productieve vergaderingen, dikwijls niet zelfs, vraag maar aan de deelnemers.

Lift ^ | Lift v | Comments Off

16 in Europa * Chip oorlog * Database van soldaten

i-nieuws 6 na 6 ** December 4th, 2025 by wim.webgang **

16 in Europa

De site van het Europese parlement publiceerde een artikel over de minimumleeftijd voor jongeren om sociale media en AI te mogen gebruiken. Woensdag namen de parlementsleden een motie aan over het mentaal welzijn van jongeren in verband met online risico’s.
Ze stellen voor om de minimumleeftijd voor gebruik van sociale media op 16 te brengen in de EU. Hetzelde ook voor diensten om filmpjes te delen en Kunstmatige Intelligentieplatformen. De controles die de sites uitvoeren op de leeftijd mag anderzijds dan weer geen inbreuk op de privacy van de jongeren zijn.
Ze roepen op om aktief de toegang te weren voor verslavende praktijken, sites die niet voldoen aan de Europese wetgeving, ban op gokspelen en beloningssystemen, bescherming tegen commerciële uitbuiting en kidfluencing, waarbij kinderen gebruikt worden om een doelgroep van kinderen te beïnvloeden. Meer is te lezen in het rapport A10-0213/2025, af te halen als pdf: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2025-0213_EN.pdf

https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20251120IPR31496/children-should-be-at-least-16-to-access-social-media-say-meps

Chip oorlog

Als Bart De Wever denkt dat België in een moeilijke positie zit met de bevroren tegoeden van Rusland, kan hij een schouder gaan zoeken in Nederland.
Daar hebben ze een conflict met China, dat stilaan ontaard in een handelsoorlog.
Nexperia is een bedrijf in Nederland dat chips maakt voor de autoindustrie en de medische wereld. Het bedrijf, Nexperia, is opgekocht door Wingtech, een beursgenoteerd Chinees bedrijf.

We hoorden sinds de corona crisis en voorbije jaren regelmatig spreken over een tekort aan chips voor de automobielindustrie in Europa, waardoor die hun productie soms moesten stilleggen, en onafgewerkte auto’s op de parking stapelden zich op. Het zou de Europese auto-industrie in 2021 en 2022 ongeveer honderd miljard euro aan toegevoegde waarde gekost hebben.

Dat tekort is blijven sluimeren, al was het maar door de toename van de vraag: er zijn chips nodig om al de communicatiesystemen in auto’s te sturen, er zijn chips nodig voor al de sensoren in de auto’s, en electrische auto’s hebben een hoop electronica nodig voor het beheer van de batterij; er is dubbel zoveel electronica nodig als voor een benzinewagen. Een moderne auto bevat voor zeker zeshonderd euro aan chips.

De Nederlandse regering greep in op chipfabrikant Nexperia, en kwam zo in conflict met China. De minister van Economische zaken beriep zich op de “wet beschikbaarheid goederen” uit 1952, om in te grijpen in de “bestuurlijke tekortomingen” van het bedrijf. De CEO van het bedrijf zou geld doorsluizen naar andere Chinese bedrijven die verlieslatend waren, en zou bestuurders onslagen hebben die hem daarop aanspraken, en zo de controle op het bedrijf centraliseren. Ondertussen vloeide er kennis naar andere ondernemingen waardoor de relevantie van de Nederlandse vestiging in het gedrang zou komen. Dat de Nederlands overheid daar gevoelig voor is komt misschien ook omdat het bedrijf nog een verre uitloper is van een tak van Philips. Nexperia in Nijmegen is een afdeling van het vroegere NXP Semiconductors , waar het Chinese Wingtech in 2019 aandeelhouder van werd.
NXP Semiconductors is de vroegere halfgeleiderdivisie van Philips. Philips Semiconductors nam in 1999 VLSI Technologies over en splitste in 2005 zijn Semiconductors afdeling af tot onoafhankelijk bedrijf, dat zich in 2006 NXP Semiconductors noemde. Nog een paar jaar later, in 2010 trok het naar de beurs. Dan volg een periode van overnames en ook verkoop van sommige onderdelen, dikwijls aan Chinese bedrijven of investeringsmaatschappijen.
In 2016 verkoopt NXP het onderdeel “Standard Products”, dat later Nexperia gaat heten. Het komt grotendeels in handen van een investeringsmaatschappij van de Chinese staat.

Database van soldaten

Er is op internet een database opgedoken met gegevens over duizenden Engelse sodldaten. Toch maken de Britten zich niet ongerust, het zijn gegevens over sodaten in de middeleeuwen. In 2009 werd begonnen met gegevens uit allerlei geschriften in kaart te brengen in de database. Nu bevat ze gegevens van honderdduizenden soldaten van de periode 1369 tot 1453.
De meeste gegevens komen uit archieven van de betalingen van soldaten. Ook de wapenuitrusting werd in beeld gebracht. De militaire carriere kan soms meer dan twintig jaar gevolgd worden.
De gegevens werden ook gecombineerd met andere archiefstukken, bv notariële of juridische documenten die aangeven op welke manier de bezittingen van een soldaat in het buitenland ondertussen beheerd werden.
Of stukken van een rechtbank over een dispuut.

De database draait bij de universiteit van Southhampton.

Als je zelf op zoek wil naar een Engelse overovergrootouder uit de middeleeuwse geschiedenis die vocht tegen de Fransen:

https://www.medievalsoldier.org/

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

php 8.5 * Pebble open source * Nieuwe voorwaarden bij Arduino * Kernenergie in UK * HP wil AI in plaats van jobs * Super Mexico * Reddingssloep

Uitzending do 18:00, i-nieuws 6 na 6 ** November 27th, 2025 by wim.webgang **

php 8.5

Er is vorige week een nieuwe versie uitgekomen van PHP: 8.5. Die brengt een nieuwe pipe operator, en een nieuwe gestandaardiseerde URI verwerker, wat eigenlijk al sinds versie 4 gewenst was. De URI parser staat voor het verwerken van de websitenamen, dus het is een belangrijke update. Maar ook het concept van de pipes, afkomstig van Unix en Linux, is belangrijk. Het maakt seriële bewerkingen eenvoudiger.
PHP, wat staat voor PHP: Hypertext Preprocessor, is een programmeertaal die draait op webservers, en die een revolutie teweegbracht van het statische internet naar het dynamische internet.

Oorspronkelijk is php ooit gestart als programmeertaal om je eigen homepage wat dynamischer te maken, de afkorting stond toen voor “personal home page”. In de loop der tijd is php gebruikt om allerlei platformen mee te bouwen, waar websites dan op draaien. Wie een webiste wil gebruikt een platform zoals wordpress, waar bijna de helft van het internet op draait; en het platform draait op php. De uitdrukking “LAMP” stack, waar een groot deel van het internet op gebouws is, verwijst ook naar php in de “p”: Linux Apache Mysql/MariaDb, Php.
Php is niet de enige manier om dynamische websites te maken, ook python maakt opgang, en python begint ook met een p, dus past in de LAMP stack.
.

Pebble open source

De Pebble Watch software is vanaf deze week helemaal open source gemaakt. Pebble OS was al ongeveer 95 procent open source, maar nu is de software volledig open source geworden en de broncode is helemaal gepubliceerd (https://github.com/coredevices/mobileapp). Het project ontstond bij Google, maar toen die hun interesse verloren, hebben ze het Pebble OS open source gemaakt. Er waren op dat moment al een paar miljoen gebruikers want er was ooit een versie van de smartwatch uitgebracht in 2012 door middel van een Kickstarter project. Volgens de beschrijving blonken ze uit door een bescheiden maar vooral zuinig e-paper scherm dat lang gebruik toeliet voor opladen.

Core Devices, een klein bedrijf zonder investeerders, werkt nu opnieuw aan een Pebble watch. Pebble ontwikkelt verder aan de software voor de slimme horloge. En er gebeuren al testen met een nieuwe smartwatch onder de naam Pebble Time 2. Ze hebben er op gelet die meer hackable te maken, door de achterkant met schroefjes te bevestigen. Zo kan de gebruiker bv zelf de batterij vervangen, die wordt verondersteld tot vijf jaar mee te gaan. En wie de horloge open heeft gedaan zal binnenin ook een speciale minuscule aansluiting zien voor programmeurs: de firmware development programming connector.

Er is een soort softwarewinkel waar ontwikkelaars eigen software kunnen aanbieden of verkopen, zoals spelletjes, andere schermuitzichten, enz.

https://repebble.com/

Nieuwe voorwaarden bij Arduino

De inkt van de overname van Arduino door Qualcomm is nog niet droog, of ze hebben al nieuwe gebruiksvoorwaarden opgestleld en gepubliceerd. De Arduino community bekijkt die met argwaan. In de nieuwe Terms of Service staat het verbod om te vertalen, de-compileren of anders te reverse-engineeren.
In principe gaat het hierbij over het platform, dat op de servers draait, maar veel IOT toepassingen zijn afhankelijk van een online platform, dus het wekt toch argwaan. Onder meer bij Limor Fried. Ze is oprichter van Open Source hardware maker en verkoper Adafruit. Ze merkt ook op dat zo’n platform ook veel data kan vergaren, die gevoed kan worden aan AI, of op een andere manier verhandeld kan worden.

Kernenergie in UK

Groot-Brittanië gaat weer wedden op Kernenergie, nu het ziet hoeveel stroom nodig is voor de datacentra van de AI bedrijven, en de omschakeling van fossiele brandstoffen naar electriciteit. De nucleaire taskforce van de overheid beveelt aan om de strenge wetgeving op Kernenergie wat te versoepelen om sneller nieuwe kenrcentrales te kunnen bouwen.
Wat zou er dan ook fout kunnen gaan?

HP wil AI in plaats van jobs

HP wil zijn inspanningen op gebied van AI opvoeren. Over drie jaar moet het een besparing van drie miljard dollar opleveren. Daarvoor zullen tegen 2028 zo’n zesduizend werknemers moeten verdwijnen. Vooral de afdelingen productontwikkeling, klantendienst en interne diensten zullen afgebouwd worden. HP merkt ook de prijsstijging in componenten voor de bouw van pc’s, en ook daar zullen ze iets aan moeten doen; ofwel de prijzen optrekken, de configuraties van de pc’s wat lichter maken, en eventueel tijdeijk een stuk van het verlies opvangen.

Super Mexico

Mexico stapt in de race van de supercomputers. De regering heeft gisteren woensdag een plan voorgesteld om de snelste supercomputer van latijns-Amerika te bouwen. Die zal de naam Coatlicue (“kwaht-LEE-kway”) krijgen, naar een Azteekse godin.
Momenteel heeft de krachtigste supercomputer van Mexico een snelheid van 2,3 petaflops, en deze moet 314 petaflops halen.
Als de computer af is, zou hij 7 keer krachtiger moeten zijn dan die van Brazilië, momenteel het referentiepunt daar.
De president van Mexico, Claudia Sheinbaum, heeft zelf een academische achtergrond, en is klimaatwetenschapster.

Reddingssloep

China heeft een reddingssloep naar hun paleis in de ruimte gestuurd. Ze lanceerden daarvoor maandag een raket met een Shenzhou ruimtetuig. Normaal zou die pas volgend jaar vertrekken naar hun ruimtestation. Maar één van de twee space taxis heeft een kapot venster, het is waarschijnlijk beschadigd door rondvliegend ruimteafval. Dus de terugkerende ploeg van 3 moest de goeie nemen, terwijl de beschadigde daar bleef. Het nieuwe dient nu als mogelijk terugkeertuig in geval van nood, en het beschadigde gaat teruggestuurd worden met enkel materiaal aan boord, zodat er geen risico is voor de bemanning.

compiled by BCP v.0.7.1

Lift ^ | Lift v | Comments Off

« Previous Entries Next Entries »