WebGang/CityGang

Tweede gouden eeuw voor kernenergie?

Wie onlangs reportages of films over Tsjernobyl zag, zal zich misschien verwonderen voor het enthousiasme van bewindsvoerders en Amerikaanse technologiebedrijven voor kernenergie. Je zou je kunnen afvragen wat er met al dat radioactief afval van al die kerncentrales en andere nucleaire toepassingen over heel de wereld gebeurt.

Sommige wetenschappers vragen zich dat niet alleen af, maar gingen het ook onderzoeken. Ze gingen op zoek naar de stortplaatsen van zogenaamd laag radioactief afval van de periode 1949 tot 1982, de vorige gouden periode voor de kernenergie.

Als je gaat kijken naar de aanbeveling van het Internationaal Atomic Energy Agency zegt die dat zo’n LLW afval moet opgeslagen worden in robuuste verpakkingen, bewaard in isolatie voor op zijn minst een paar honderd jaar.

Zowel Europa als de VS heeft in die periode vaten met laag-radioactief afval “bewaard” op de bodem van de Atlantische oceaan. Alleen al vanuit Europa vertrokken honderdduizenden vaten richting Atlantische oceaan. Deze vorm van nucleair afval dumpen bleef populair tot de jaren ‘80 van de vorige eeuw.

De vaten konden allerlei afval bevatten als cesium-137, plutonium isotopen, tritium enz. Het was bij het storten van de vaten de bedoeling dat die vaten de zeebodem intact zouden bereiken, en dat ze daar verzegeld zouden blijven liggen tot hun radioactiviteit uitgewerkt was. Door de mengelmoes van afval is die termijn niet eenduidig vast te stellen. De zeebodem is natuurlijk geen afgesloten ruimte, dus je zou enige vorm van monitoring kunnen verwachten. Maar er is weinig geweten over de locaties, en over de bewaking van de toestand van de vaten.

Een paar jaar geleden vroegen een paar wetenschappers van het Frans Nationaal Centrum voor wetenschappelijk onderzoek zich af wat er geworden was van dat afval dat al meer dan veertig jaar op de zeebodem “rustte”.

Er werd een project opgestart over verschillende wetenschappelijke disciplines heen: NODSSUM, afkorting van “Nuclear Ocean Dump Site Survey Monitoring”

Kernwetenschappers, oceanologen, biologen, scheikundigen enz werkten samen in het project om de vaten op te sporen en te onderzoeken wat hun mogelijke invloed op de omgeving was.

Eens de locatie van een stort gelocaliseerd, werd in 2025 eerste een onbemande duikboot te water gelaten om beelden te maken en stalen van de omgeving te nemen. Er werden meer dan 3.000 vaten gelocaliseerd. Later, in 2026, werd uitgebreider onderzoek gedaan met 3 Nautile duikboten. Daar kunnen 3 bemanningsleden in, die ermee tot op 6000 meter diepte kunnen afdalen. Ze konden daarmee onderzoek doen van dichterbij, stalen nemen, meetapparatuur installeren, foto’s maken, enz.

Ze vonden vaten in allerlei toestanden, begroeid met zee-anemonen en dienend als schuilplaats voor krabben, dikwijls roestig en aangetast, sommige blijkbaar kapot gegaan tijdens het storten en met duidelijke inhoud uitgespreid in de omgeving. Instrumenten aan boord konden lokaal verhoogde radioactieve waarden meten, veroorzaakt door het afval, maar de bemanning was nooit in gevaar.

https://www.ens.psl.eu/en/node/9080

Fotografie

https://bsky.app/profile/did:plc:ofafcv55i5fdtv7o6nnoklkn/post/3mpnpwiaiq22x