WebGang/CityGang

Like Gemini

Voor het Europese hof in Luxemburg loopt een zaak van de Hongaarse site Like Company tegen Google. Het gaat daarbij over het gebruik van de inhoud van de nieuwssite in de antwoorden van Google’s Gemini. Deze AI bot gebruikt volgens de klacht de inhoud van de nieuwsites, zonder te betalen, en zonder toestemming te hebben, in de antwoorden van de AI bot aan gebruikers.
Maar het is natuurlijk moeilijk te bewijzen dat de bot de inhoud bij de publicaties van Like Company haalde. Bovendien bestaat er een regel die zegt dat AI getraind kan worden op publiek beschikbare informatie.
Het probleem voor de uitgevers is dat Google een mogelijkheid tot “opt-out” aanbied, maar dan wordt de site niet opgenomen in Google’s zoek resultaten. Ofwel laten de uitgevers Google toe, maar dan wordt die inhoud gebruikt om met AI een antwoord te geven, waardoor de gebruiker niet meer naar de originele site van de uitgever komt om een antwoord te vinden, en geen verkeer naar de site betekent dat de uitgever er niets aan heeft. De Europese Uitgevers vinden dat dit geen eerlijke keuze is. Google beheerst de toegangspoort van de internetgebruikers naar de websites van de uitgevers.

Case C-250 / Like Company v. Google Ireland Limited

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=OJ:C_202503039

Mini venster

Firefox heeft een preview uitgegeven waarin een opvallende nieuwigheid zit: een mini-venster.
Dat duikt op in Firefox 160. Met een selectie van een stuk van een website kan je een mini-venster maken dat altijd zichtbaar blijft, doordat het venster altijd bovenaan blijft. Dat laat je toe om stukjes informatie zichtbaar te houden op het scherm terwijl je bv een tekst schrijft in een ander venster. Dat kan gaan over een stuk tekst, een tabel, of een beeldelement als een kaart.
Op tien november zou deze Firefox 160 verschijnen en kan je het zelf uitproberen. Wie dat al vroeger wil, kan natuurlijk een niet officiële testversie afhalen, die “Nightly build” genoemd wordt. Of je kan een demo bekijken. De demo is gemaakt op OSX, maar uit een antwoord op de vraag van een gebruiker blijkt dat het op alle systemen tegelijk zal uitkomen, dus ook op Linux.

https://connect.mozilla.org/t5/discussions/mini-window-beta-is-going-live-in-firefox-160-and-we-want-your/m-p/145805

Demo op https://drive.google.com/file/d/1h2fLH1KnMT2Kb0CboVWfNXGvmIQyvLw6/view

Swift valt

Gelukkig gaat het hier niet over het betaalnetwerk swift, maar wel over de ruimtetelescoop van de NASA. Die draait al 22 jaar mee in de ruimte om observaties te doen, maar door de veranderende bovensta lagen van de atmosfeer van de aarde, begon het af te wijken van zijn baan.
De Swift zelf geen bruikbare aansturing meer om de baan bij te sturen, en een geplande reddingsoperatie om hem in een juistere baan te duwen werd afgelast omdat het reddingstuig begon te tollen omdat de eigen besturing niet goed werkte.
Dus Swift is verloren en zal volgens de huidige schattingen ergens volgende week ergens neerstorten op aarde. De kans dat daarbij menselijke slachtoffers vallen is redelijk klein: meestal houden ze één kans op tienduizend aan als maximum risico aan, maar voor deze neerstortende Swift werden geen cijfers vrijgegeven.

We zullen dus zelf onze ogen moeten openhouden. Er zullen nog wel updates zijn als de val dichterbij komt.

Nieuwe grote Linux versies

Fedora 45 werd aangekondigd door het Fedora project.
Er zitten nieuwe versies in van de KDE en Gnome desktops, wat veranderingen aan de installatiesoftware. Een van de opvallende veranderingen is de integratie van Stratis, een hulpmiddel om gemakkelijk je opslag te organiseren in een Linux systeem, die gebruik maakt van pools en bestandssystemen als LUKS, XFS en Clevis. Dankzij een bijgeleverde interface kan je storage pooling doen, het bestandssysteem dynamisch vergroten of verkleinen, snapshots en encryptie gebruiken, enz.

https://fedoramagazine.org/announcing-fedora-linux-45/

https://stratis-storage.github.io/

OpenSUSE 16.1 is ook uitgekomen, en het lijkt een vrij grote update te zijn tov 16.0. In 16.1 worden namelijk twee takken van de openSUSE Linux distributie samengevoegd: Leap en Leap Micro. Leap micro gebruikt een “immutable filesystem”. Na transactionele updates wordt een nieuwe snapshot gemaakt, en je kan gemakkelijk het systeem terugrollen naar de vorige versie. Voor extra software kan gewerkt worden met Podman, Distrobox of Flatpak.
Als je nu 16.1 installeert kan je daar kiezen voor “Immutable mode”, zoals in Leap Micro, of een gewone installatie zoals in de gewone Leap. Er zal dus geen aparte Leap Micro meer bestaan. De installatietool Agama is ook nog nieuw, sinds 16.0 en wordt verder ontwikkeld als vervanging voor Yast, de legendarische installatietool van Suse.

Nb:
- Podman is een containersysteem zonder deamon.
- Distrobox laat je toe een andere distributie bij te installeren op je huidig systeem, met bv zelfde homedirectory
- Flatpak is een manier om programma’s te maken die minder afhankelijk zijn van het besturingsysteem en de daarop aanwezige versies van libraries, waardoor bv eenzelfde versie van desktop applicatie op verschillende Linux distributies kan draaien.

Nieuwe afgeleide Distributies

Soms kan je aan de naam van de distributie horen waar ze van afgeleid is, bv Ludora, wat een Fedora 45 afgeleide is. Ze hadden de naam ook kunnen beginnen met een K want de desktop is hier KDE, in tegenstelling tot de standaard Gnome bij Fedora. Maar de L komt van Ludo, latijn voor “ik speel”, want deze Ludora heeft een geoptimaliseerde kernel voor gamers. Ludora installeert ook met Secure Boot enabled, waarvoor bij eerste start een aktie nodig is in MokManager.

Bij Bazzite Linux zie je de afkomst niet aan de naam, maar wel aan het logo, waarin je de f van fedora in ziet; ze is ook afgeleid van Fedora 45. Ook deze distributie richt zich op gamers, met ondermeer voorgeïnstalleerde drivers voor stuur-hardware als TrueForce wheels.

PorteuX is a Linux distribution die gebaseerd is op Slackware Linux. Het is een lichte Linux distributie die van een USB stick kan draaien, of rechtstreeks vanuit geheugen, waardoor het zeer snel is. Het is een collega van andere draagbare systemen als Porteus en Slax.

En Linux Lite, ook een lichte Linux distributie is dan weer gebaseerd op Ubuntu LTS, en gebruikt de lichte XFCE desktop. Linux Lite is uitgekomen in versie 8.2, en richt zich naar overstappers die hun Windows computer willen upgraden naar Linux

Nieuwe andere

Er zijn ook minder bekende Linux distributies die bovendien niet afgeleid zijn van een bekende grote distributie, zoals:

- Chimera Linux, onafhankelijk ontwikkeld, brengt 20261103 uit, inderdaad een yyyymmdd code. Chimera zelf gebruikt de BSD commandline tools ipv de GNU tools die de meeste Linux distributies gebruiken. Het gebruikt dinit ipv systemd, apk als packager en het is een rolling release distributie. Kort samengevat: BSD met een Linux kernel.

En nu we toch over BSD praten, er is ook een nieuwe release in de BSD familie, nl NetBS 11.1. Het is een systeem dat naar veel soorten hardware vertaald is en draait op allerlei embedded systems.
Het heeft een veel eenvoudigere opbouw dan huidige Linux systemen, en blijft trouw aan de klassieke “unix way” met een minimaal basis systeem dat door de gebruikers uitgebreid kan worden naar wens.

compiled by BCP v.0.7.5