WebGang/CityGang

De opnames werden gemaakt op FOSDEM 2025 in Brussel, waar Free Software en Open Source projecten van over Europa en heel de wereld worden voorgesteld aan het publiek van de developers meeting. We spreken met de makers van drie verschillende besturingssystemen.

1. Haiku
De eerste infostand die we zien op FOSDEM is die van Haiku, we doen een praatje (Engels) met de standhouder, die nadien gewoon een Limburger blijkt te zijn. Haiku is geen Linux, maar een project om een gebaseerd op het ooit ter ziele gegane BeOS, dat desktop gericht was. Hij geeft ons ook een DVD mee, die eigenlijk een collectorsitem is want al een paar jaar oud. Hij raadde aan een recente versie van Haiku af te halen en op usb-stick te zetten om het te installeren en uit te proberen, wat ik hem beloof.
-
Deze post is geschreven vanuit het Haiku operating systeem.
Gestart vanop een usb-key, niet vast geinstalleerd op de harde schijf, zoals we in de studio ook doen met de beschikbare computer.
Ik heb de eerste keer de instelling van het toetsenbord niet gekozen, en moet nu dus vanuit een denkbeeldig qwerty toetsenbord werken tot ik die instellingen terugvindt… (lukt even later).

Bij-installeren van software gaat via het HaikuDepot.

In de laatste programma’s in het menu vindt ik het allereerste opstartmenu.
Daarin ook een keuze voor taal en toetsenbord, en eens daar Belgisch geselecteerd, werkt dat onmiddellijk in dit browservenster dat ik heb openstaan, zondat dat ik bewaar of zo moet doen.

Het is wel wennen: hoe door de vensters bladeren want alt-tab werkt niet. Iets met CTRL-Tab lijkt te werken.
Hoe een venster “klein zetten”? Want het venster zelf heeft daar geen symbolen voor in de vensterrand – die trouwens als een soort ruitertje bovenop het venster zit, met de breedte van de titel van het programma/document dat open is, en dus niet de hele breedte van het venster. Dat wint plaats, en je kan iets meer zien wat er onder zit. Een groter/kleiner symbool zit er trouwens wel op, enkel niet het symbool om het venster helemaal te verbergen naar een logo’tje in de takenb… ah nee er is geen takenbalk.
Ook de shortcuts om in de tekst vooruit of naar boven te springen lijken anders te zijn dat ik gewend ben (ctrl-pijltje links/rechts bv).

De browser is niet Firefox maar Webpositive, gemaakt met “..” (kopieren en plakken werkt dus ook niet hoe ik het gewend ben); dus webkit .. enz.

kopieer en plak werkt met alt-c en alt-v ontdek ik; dus:

HaikuWebKit 1.9.14
WebKit 619.1.13

https://nl.wikipedia.org/wiki/Haiku_(besturingssysteem)

2. Tumbleweed (vs Arch?)
Tumbleweed ken ik als de versie van OpenSUSE die doorlopend geüpdate wordt (tgo de Leap die verisnummers heeft als 15.0 tot 15.5, 16..enz. en waarbij je kiest een update te doen naar het volgend versie(sub)nummer. Ik heb al op verschillende toestellen met Tumbleweed gewerkt, en ooit vroeger wel eens een probleem mee gehad dat bepaalde software niet meer werkte na een update. Als ik op de stand aankom is er een discussie bezig tussen de standhouders en een bezoeker die als achtergrond “Arch Linux” heeft.

De ontwikkelaars zeggen dat “Tumbleweed” nooit “breaks like Arch does”. Een steek.
En als het toch breekt kan je met je snapshots teruggaan naar de vorige versie.

3. Rocky Linux
CentOS is verdwenen, Rocky is hier.
Clone en vrije versie van Red Hat, wat vroeger gedaan werd door het CentOS project. Dat verloor echter zijn sponsoring, en de mensen van het Rocky project zetten de inspanning voort…

Gnome heeft ons verlaten

Gnome heeft zijn laatste versie, 47 Denver, uitgebracht in september vorig jaar.

Ze leggen bv nadruk op hun verbeterde weergave op kleine schermen (zoals tablets of smartphones), en een nieuwe stijl van dialoogvensters die ook eerder doen denken aan het uitzicht en gebruik van een systeem op mobiele toestellen.

Niet iedereen is daar even blij mee dat Gnome zich meer richt naar de consumentenmarkt, want heel wat intensieve laptop en computergebruikers met Gnome, voelen dat ze wat in de kou blijven staan. Een van de dingen die hen ergert is dat de benaming helemaal is opgeschoven met concepten als “activities”, typisch voor tablets.

Maar in het Linux eco-systeem is er veel keuze, dus zij zijn bv overgestapt naar Cinnamon, Mate of naargelang de omstandigheden het lichtere XFCE of het totaal andere concept van KDE.

Dit hoeft geen ramp te zijn, immers in het verleden is ook al gebleken dat het samenkomen van twee takken best mogelijk is, wat hier zou kunnen gebeuren met bv Cinnamon en Gnome.

https://release.gnome.org/47/

GPL 3 in de rechtbank

In de VS loopt een rechtszaak in beroep over een conflict tussen twee partijen over de interpretatie van de GPL v3.

Wie zelf vrije software schrijft of aan open source software onder de GPL meewerkt, kan met argusogen toekijken.

Neo4j had immers GPL3 software gebruikt in een eigen software, en die uitgegeven onder een GPL3 licentie met een een toegevoegd stukje over extra beperkingen.
Die extra beperkingen werden genegeerd door een volgend project van John Mark met zijn klein bedrijfje “Pure Think”, omdat hij die als niet geoorloofd beschouwde voor GPL3 software.

De omstreden toevoeging heet “The Commons Clause” en is te vinden op:

https://commonsclause.com/

https://www.youtube.com/watch?v=CO_gDpilmoE

Het laatste wat we van de Titan horen

De Titan was een zelfgemaakte duikboot die gebruikt werd om naar het wrak van de Titanic te duiken. Na een aantal keer ging dat fout en de duikboot kwam niet meer boven water. Alle vijf inzittenden, waaronder een van de bouwers van de duikboot, kwamen om. Nu heeft een onderzoekscentrum voor de oceanen een geluidsregistratie vrijgegeven van ongeveer het moment van het verdwijnen van de duikboot, waarvan aangenomen wordt dat hij onder de druk van het water ineengeklapt is.
Eigenlijk is het een soort meting van het geruis van de oceaan, dat plotseling verstoord wordt door een sterker geluid.
Omdat de richting en de tijd kloppen met het verdwijnen van de radar van de duikboot, wordt aangenomen dat dit het laatse geluid is dat de Titan voortbracht.

compiled by BCP v.0.6.9

Bij het beginnen met programmeren zoek je een programmeertaal en -omgeving waarmee je gemakkelijk onmiddellijk aan de slag kan om werkende programma’s te maken, en waarover je liefst veel documentatie en voorbeelden van vindt. Er wordt dikwijls gekeken naar Python, en voorbijgegaan aan Gambas. Die laatste is nieuwer, er is weinig over gepubliceerd, maar heeft een geweldige programmeeromgeving om in te werken. Eens Gambas3 geïnstalleerd heb je met een paar kliks je “Hello world” draaien:

Hello World
(Desktop)

- File, new project. Kies bv “Graphical Application” en geef een naam (kijk welke directory je gaat gebruiken). Create.
- Je krijgt een leeg venster (Form) om objecten op te zetten; kies onderaan een “TextLabel” (symbool: A), zet het op de “Form” door een klik en dan te “trekken” om de grootte aan te geven.
(TextLabel1 is geselecteerd)
- klik in de rechtse kolom op de eigenschap “Text” en vul daarnaast in “Hello World”.

Klaar.

Klik “run” in het menu (pijltje “>”)

Je kan programma’s maken die een databank aanspreken, foto’s maken, muziek spelen, …

Bij het vergelijken met andere programmeertalen/omgevingen wordt bv gezegd:
- De IDE werkt goed
- Help functie werkt goed
- Programma’s draaien snel (zie ook de JIT compiler)
- Verwarrende gebruik van naam/titel: project naam = naam van de file/directory, titel kan wat meer fantasie hebben.
- verborgen broncode bestanden in .src directory: tja, waarom is dat nodig? Misschien om te vermijden dat je per vergissing die gaat openen met een andere editor die de syntax zou kunnen veranderen? Persoonlijk vindt ik het ook niet nodig om daar een “hidden directory” van te maken.
- settings: zeer handig systeem, ook unix-stijl, maar je moet het weten; de instellingen worden bewaard in “~/.config/gambas3“, zowel die van de gambas IDE als die van je eigen programma’s, onder de programmanaam.conf dan.
- er zijn een hoop voorbeeldprogramma’s, die je online kan afhalen (“softwarefarm” zelfs vanuit de IDE).
- andere locaties: “~/.local/share/gambas3″ voor gambas packages, als je zelf libraries maakt: “.local/share/gambas3/lib/”; zelf libraries maken is niet moeilijk, maar waarschijnlijk niet waar je mee begint.
- er is nog weinig over gepubliceerd, belangrijkste zijn de levendige community met een interessante mailinglist en de documentatiesite, en een paar websites over gambas.

Hello World
als script (CLI) is nog eenvoudiger:

- File, new project. Kies bv “Command-line Application” en geef een naam bv HelloWorldCLI (kijk welke directory je gaat gebruiken). Create.
- Je krijgt een leeg venster om in te werken; Links zie je onder “Sources” al een “Main” staan. Klik daarop om die te openen

Klaar! Want, verrassing: de code staat er al, een Public Sub Main() met Print "Hello World” erin en afgesloten met End.

Druk gewoon op start om uit te voeren!

Je kan hiermee command line (CLI) programma’s maken, en een script om op te nemen in je cronjobs, enz.

Fosdem editie 2025
Ze vierden bij FOSDEM in Brussel op de ULB op 1 en 2 februari 2025 hun jubileum met de uitgave van een lelijke T-shirt (die ik dan ook niet gekocht heb), maar het gaat over de inhoud, en daar zijn ze gelukkig onklopbaar voor de prijs ;-)
De andere T-shirts die ik wel gekocht en gekregen heb, heb ik vandaag allemaal (over elkaar) aan en ik trek ze matroesjka-gewijs één na één uit om me aan tepassen aan het onderwerp dat besproken wodt op dat moment.
Verslag van Wim en Marthe. (algemeen en o.v. want Marthe brengt ook een gast mee en dat gaat voor; volgende weken nog deelverslagen)
Marthe heeft twee gasten bij vandaag, dus het verslag over FOSDEM is voor de volgende weken.

Interview (Engeltalig) met twee “computer science” vrouwen die in Antwerpen terechtkomen…

Javascript, de naam

Javascript is de naam die gebruikt wordt voor scripttaal gebruikt in webtoepassingen, en ze was gebaseerd op de programmeertaal Java, origineel ontwikkeld door James Gosling die bij Sun Microsystems werkte.
Javascript werd ontwikkeld door een Netscape programmeur, Netscape was de voorloper van de software om websites te bezoeken, zoals Firefox, Safari enz.
Met Javascript maken websitebouwers websites interactief en het is een van de technieken naast HTML en CSS om websites te bouwen. Er wordt over de hele wereld samengewerkt aan javascript bibliotheken en projecten, en daar wordt nu door Oracle een steen in de kikkerpoel geworpen.
Oracle wil het huidige gebruik van de naam JavaScript verbieden omdat er te veel verwarring zou kunnen ontstaan met producten van Oracle waar JavaScript in gebruikt wordt. Oracle kwam in bezit van heel wat rechten toen het Sun overnam, waaronder Java, en ze registreerden JavaScript als merknaam.
Maar op dat moment was JavaScript al zo breed in gebruik als algemene term voor de open standaard die op verschillende manieren uitgevoerd is in projecten – niet door Oracle-, dat die registratie werd aangevochten bij de rechtbank. Er wordt aangevoerd dat Oracle bij de aanvraag frauduleuze stukken indiende om zich de naam toe te eigenen, en dat JavaScript geen product van Oracle is.

https://deno.com/blog/deno-v-oracle2

Geen verval-mails meer

De organisatie “Let’s encrypt” gaat stoppen met het herinneren van de gebruikers aan de vervaldatum van hun certificaat. Het is voor gebruikers belangrijk dat ze in het oog houden wanneer hun certificaat hernieuwd moet worden, want de beoordeling van de verbinding met hun servers als “veilige verbinding” hangt daar van af. Let’s encrypt stuurde een mail als het bijna tijd was om het certificaat te vernieuwen, maar ondertussen zijn er zo veel miljoenen certificaten dat ze veel te veel mails moeten sturen, en dat kost hen te veel geld. Let’s encrypt is een non-profit, die tot doel had het web veiliger te maken door ervoor te zorgen dat iedereen met een website gratis een certificaat kon krijgen om de https verbinding te gebruiken voor de site, herkenbaar aan het slotje of ander veilig icoon in de browser.
Let’s encrypt begon rond 2016 met het uitreiken van de gratis certificaten, en rond 2019 zaten ze aan 1 miljoen uitgereikte certificaten per dag, wat ondertussen nog eens verzesvoudigd is.
De meeste certificaten worden gebruikt via een hosting provider waar een website-eigenaar zijn website heeft staan, en dan is het de provider die de certificaten aanvraagt en vernieuwt. Die providers hebben ondertussen automatische systemen in gebruik om de vervaldata in het oog te houden en/of om de certificaten automatisch te verlengen. Er worden dus weinig negatieve gevolgen verwacht van het afschaffen van de herinneringsmails.

compiled by BCP v.0.6.9

We bladeren door het 16 pagina’s lange programma van FOSDEM

Waar ook wij meer dan de helft niet van verstaan, of zelfs maar herkennen.
https://fosdem.org/2025/schedule/

Wel herkenbaar: LibreOffice, Python, Raspberry Pi, Sailfish OS, GitLab, Firefox, Gimp, MySQL/PostgreSQL, Cobol, openSUSE, FreeCAD, NextCloud, ..Luanti, ..

Misschien is deze wel interessant: Hoe een goede “README” schrijven: “How to write a killer readme” door Emily Omier, of deze: Voorbij de README door Lorna Mitchell.

BCP v.0.6.9:
Niet dat de luisteraar daar wat aan heeft, maar in deze nieuwe versie zit een extra menu om de gespeelde muziek logfiles te archiveren in het juiste mapje bij het nieuws van die uitzending. Vandaag dus niet nodig want onze aanvoer was wat opgedroogd en we spelen muziek van een CD. Dat weet BCP niet.

Muziek:
oude jazz van Blue note

Wer oder was ist diebin.at? : https://forum.diebin.at/

Sharing shells
Een leuke samenwerk tool voor de commandline: tmux https://www.howtogeek.com/671422/how-to-use-tmux-on-linux-and-why-its-better-than-screen/

Wegwerp-vape ombouwen tot aansteker. 500 mAh.

Electrische steps als e-waste in de “smart city”: leds, batterij, 36-48 Volt, BMS, electromoter, communicatie …
Beveiliging sluit af bij meer dan 1A of 50 watt. (canarchy.io)

Schepentrackers

Doe geen kwaad (project Nimbus)

Do No Evil was vroeger het motto van Google. Dat was ook de gedachtegang van de werknemers van Google die protesteerden tegen het contract van Google met de regering van Israel. Ze voerden aktie en hielden sit-in protesten.
Nadien werden er al 50 van die werknemers onslagen.
Ondertussen is genoeg informatie uitgelekt om te zien dat Google onder druk van het verliezen van een cloud en/of AI contract aan Amazon, ook diensten leverde aan de militiairen, en niet alleen aan burgerlijke instanties in Israel.
Eén en ander lekte nu uit in de Washington Post.

Verdediging

De enige verdediging tegen de oligarchie van de technologiesektor van de VS is gedecentraliseerde sociale media.
Er moet dringen dringen dringend een grote, mainstream gedecentraliseerde sociale mediaplatform komen, of best zelfs meerdere.

Het moeilijke is om voet aan de grond te krijgen, omdat de aantrekkelijkheid van een sociale mediaplatform bepaald wordt door het aantal gebruikers. Een beginner heeft het dus moeilijk tegen de grote gevestigde waarden.

Er is ook minder mogelijkheid om geld te verdienen op de decentrale platformen, wat gedeeltelijk bewust zo is, maar dat maakt ze ook minder aantrekkelijk voor sommige commercieel bedoelde aktiviteiten.

En groten zoals Meta hebben natuurlijk ook “krachten”, meer bepaald: monopoliekrachten. Onlangs heeft Meta een censuur ingevoerd op links naar een ander platform, Pixelfed. Het is een gedecentraliseerd foto-deel platform, en soort open source Instagram concurrent. De links daarnaartoe werden gelabeld als “spam”, en geblokkeerd.
Pixelfed draait op dezelfde Activity Pub, dezelfde technologie als Mastodon en andere gefedereerde diensten. Daniel Supernault, de man achter Pixelfed publiceerde een manifest dat ethische normen, de verdediging van minderheden, privacy, waardigheid, enz voorop stelde. Hij zal alles doen wat hij kan om te vermijden dat het grote geld daar aan komt knagen. Hij heeft advertentie aanbiedingen geweigerd en wijst investeerders af.

https://respectfulplatforms.org/?ref=404media.co

Digital Platform Charter of Rights

Onderzoek begraven

Trump had ook een cadootje voor China in zijn hoge hoed: hij schafte alle externe adviseurs van de Cyber Safety Review Board af.
Dat orgaan ondezocht de inbraak van Chinese hackers van de Salt Typhoon groep in de telefonie en communicatiesystemen van de VS.
Volgens reelance cybersecurity verslaggever Eric Geller is het onderzoek nu dood en begraven.

Amazon laat Canada vallen

Het bedrijf Amazon sluit zijn aktiviteiten in Quebec, een provincie van Canada.
Dat levert een banen-slachtpartij van 1700 voltijdsen op. Amazon leek bijzonder ontstemd over de grote bereidheid tot vakbondslidmaatschap in de vestigingen in Quebec. (En door de sfeer die Trump in gang gezet heeft verwacht Amazon in de VS alvast geen kritiek.)
Ze blijven nog aktief met een “third party delivery” model, volgens een woordvoerder.

compiled by BCP v.0.6.7

Marthe was op CCC congres en brengt verslag.

media.ccc.de

meshtatic (gebruikt lora)

Reticulum https://reticulum.network/

zima bord 832 (8 Gig geheugen)

https://gitlab.com/stockpi/stockpilib/-/wikis/Directory-structure