Einde levensduur * Voorspelling met AI * * AI Chips gebannen * Datalek-onderzoek in Zweden
i-nieuws 6 na 6 ** November 6th, 2025 by wim.webgang **
Einde levensduur
Een aantal gebruikers van het commerciële computer-besturingssysteem MS Windows kregen een melding dat het systeem “End of Life” was. Dat betekent dat het geen updates meer krijgt en dat je geen garantie meer hebt dat eender wat nog op het systeem draait na programma updates die bv voorzien zijn om te draaien op een nieuwere systeemversie dan Windows 10. Zelfs gebruikers die in de overtuiging waren dat ze een soort “verlengde ondersteuning” hadden tot 2027 of zo, zagen de melding in het “Settings” scherm. Het logische gevolg is dat die een licentie kopen voor Windows 11, maar niet alle gebruikers doen dat, sommigen omdat ze vrezen dat de nieuwe Windows niet zal draaien op hun toestel, omdat het niet meer compatibel is of aan de hardware-eisen voldoet.
Dus er onstaat een nieuw moment van keuze. Eén mogelijkheid is updaten tegen de licentiekost. Een andere mogelijkheid is om een nieuwe computer aan te schaffen met ofwel een recenter gelijkaardig systeem er op. Ofwel over te stappen naar een ander systeem. Dan heb je het Apple ecosysteem, en kan je een Mac te kopen met het besturingssysteem van Apple, dat een beetje verschillend is en ook niet helemaal dezelfde software beschikbaar heeft. Of je koopt een nieuwe pc met Linux er op, en dan moet je even zoeken tussen de opdringerige reklame door naar aanbieders die Linux voor-installeren. Ze bestaan, zelfs in België!
De brede tussenmoot van gebruikers die geen nieuw toestel willen kopen hebben nog een derde mogelijkheid: Linux installeren op hun bestaan toestel. Normaal werkt Linux efficienter, en zal je dus in gebruik een verbetering van de gebruiks-snelheid merken. Maar net als bij een overstap naar Apple, moet je even zoeken welke software je waarvoor kan gebruiken, want dat aanbod is verschillend. Voor de niet-middenmoot gebruikers is het installeren van Linux op eender welk beschikbaar gekomen toestel al lang ingeburgerd, om een eigen nextcloud server te installeren bv, of eender welke andere beschikbare server, of om een goeddraaiende desktop computer te installeren, met een breed aanbod van programma’s, programmeertools, game en desktop-omgevingen, enz.
Voorspelling met AI
Een van de plaatsen waar computers ingezet worden om voorspellingen te doen is de National Weather service van de VS, waar het ontstaan van orkanen wordt opgevolgd, en geprobeerd wordt het traject van de orkaan te voorspellen om de nodige maatregelen te kunnen nemen.
Ze hebben daar hun eigen computermodellen voor, die draaien op krachtige supercomputers. Maar nu zijn er alternatieven, met bv het DeepMind Weather Lab van Google, dat sinds de zomer ook voorspellingen publiceert. Op een blog tonen ze een animatie van de voorspelling begin dit jaar van de tropische stormen Honde voor de kust van Mozambique, en Garance in de Indische oceaan met windsnelheden van meer dan 200 km/u en overstromingen op het Franse eiland La Reunion in de buurt van Madagaskar.
Een wetenschapper van de universiteit van Miami vergeleek een tiental weermodellen met elkaar voor de voorspelling van Melissa en van andere orkanen in 2025 tot nu toe in een post op het Bluesky sociale mediaplatform. De grafieken daar geven een spectaculair positief beeld over de voorspellingen van DeepMind; die is bij de beste tot de beste.
https://bsky.app/profile/bmcnoldy.bsky.social/post/3m4iu4atjgc2q
https://deepmind.google/blog/how-were-supporting-better-tropical-cyclone-prediction-with-ai/
AI Chips gebannen
Meestal hoort bij zo’n soort titel een tekst die beschrijft dat de regering van de VS de export van hoogtechnologische chips naar bv China verbiedt, omdat die gebruikt kunnen worden voor militaire of AI toepassingen. Nu is het echter omgekeerd; de regering van China heeft een ban op buitenlandse chips ingesteld voor AI toepassingen. De richtlijn geldt voor alle datacentra die financiele steun van de overheid krijgen. Wat de datacentra dan moeten doen is AI chips van Chinese makelij gebruiken, zoals die van Huawei. Daaruit blijkt dat die ver genoeg gevorderd zijn om zonder de Amerikaanse chips te kunnen.
Bovendien stelt de richtlijn dat de datacentra alle reeds geinstalleerde chips van buitenlandse afkomst moeten verwijderen, niet alleen voor toekomstige installaties, maar ook voor installaties die momenteel in opbouw zijn.
De VS had een exportbeperking opgelegd voor geavanceerde chips, en nu lijkt dat als een boemerang terug op het hoofd van de Amerikaanse chipbakkers terecht te komen, en firma’s als Intelm NVidia en AMD te raken. NVidia had in 2022 nog een marktaandeel van 95 procent op de Chinese AI chip markt, en nu valt dat terug naar nul.
Er zijn wereldwijd voorlopig nog veel klanten die wachten op AI chips. Er was een tekort op de markt, dat die de chips ook duur maakte.
Datalek-onderzoek in Zweden
De Zweedse privacywaakhond onderzoekt een lek van gegevens van 1,5 miljoen burgers. Dat gebeurde bij een cyberaanval op een IT leverancier van gemeentebesturen, Miljödata. Door de aanval in augustus hadden gemeentebesturen tijdelijk geen toegang tot hun HR systemen, en er werden gegevens gestolen, die later op internet zouden gelekt zijn, mogelijk omdat het losgeld niet betaald werd.
De Zweedse privacywaakhond maakt bedrijven er opmerkzaam op dat ze best niet toegeven aan de verleiding om te gaan zoeken naar de data die op het darkweb gepubliceerd is, omdat ze langs die weg misschien nog aanvullende malware binnenkrijgen.
Door de Europese GDPR (General Data Protection Regulation) moeten verwerkers van gegevens gepaste maatregelen nemen om die te beschermen, en de privacywaakhond onderzoekt mogelijke overtredingen. Het feit dat er een inbraak was bewijst niet dat een gegevensverwerkende partij in overtreding is. Maar als het fout gaat is er een belangrijk principe van toepassing: heeft de gegevensverwerker er op gelet om enkel de gegevens op te slaan die echt nodig zijn, en niet meer dan dat?
compiled by BCP v.0.7.2
