RadioLAB – Onherstelbaar ontworpen: voetschakelaar, DIN-2 en RJ45 stekkers
RadioLab ** January 12th, 2026 by wim.webgang **
Voet in 2026
We hebben nog maar net de eerste stappen in 2026 gezet, of we strappen al in de eerste ergernis van het jaar: een onherstelbaar ontworpen voetschakelaar. Verder een handig ding, het heeft een voetschakelaar met een led zodat je kan zien of hij ingeschakelt staat of uitgeschakeld. Op de webgang-redactie is hij aangesloten aan de radio; met een voetdruk kunnen we de radio aan of afzetten, zonder van onze computer weg te moeten gaan :-).
De voetschakelaar kan nog inschakelen, maar bij het uitschakelen hapert hij; de helft van de keren schakelt hij niet uit. Als je er dan een zijdelingse trap tegen geeft, springt het contact toch uit. Het lijkt te haperen, door de tijd; versleten? Misschien even kijken… het stuk met de schakelaar is een ronde plastic behuizing, waarbij ik onderaan verwacht schroefjes te vinden om het ding te openen. Geen schroeven te zien, wel vier “voetjes”, rubberen rondjes die zorgen dat de schakelaar niet te gemakkelijk wegschuift. Ik pulk die rubberen voetjes los, ze kome gemakkelijk uit de ronde opening en inderdaad zit daaronder telkens een schroefje.
Maar dan begint het. De vier schroeven zijn van een niet-standaard type. Het is geen kruiskop of plat streepje, het is een speciale ronde kop met aan twee kanten een inkeping. Een gewone platte schroevendraaier past dus niet.
Ik herinner me een kit met speciale vormen van schroevendraaier, en probeer die uit. Ik vind een passende, en krijg de eerste schroef er uit. Maar de volgende zit veel vaster en de schroevendraaier blijkt niet sterk genoeg, de twee lipjes die passen in de schroefkop plooien eenvoudig om door de kracht om de schroef los (proberen) te draaien. Ofwel is dit goedkope brol, ofwel is het niet zo eenvoudig om met zo’n twee kleine stukjes kracht te kunnen zetten op een schroef.
Ik bekijk de vorm van die schroeven nog eens, en beslis één van mijn goede platte schroevendraaiers op te offeren. Ik beslis in het midden een stuk uit te zagen zodat de overblijvende uiteinden passen in de twee gaten van de schroef, en neem een ijzerzaag. Ik zet de schroevendraaier in een bankschroef en ga er op te keer met de zaag. Helaas is deze schroevendraaier wel degelijke kwaliteit en ik krijg er met de hand geen voor of spleet in gezaagd. Er is zelfs geen kras te zien.
Later krijg ik de schroeven los met een heel speciaal tangetje. De bek is gebogen onder een hoek van 90 graden (meer bekend is de iets gebogen hoek van 30 graden of zo), en de twee delen van de bek zijn niet plat om iets te grijpen, maar rond. Door de tang verder open of toe te doen vergroot je de afstand tussen de uiteinden, die bestaan een een rond pinnetje. Door het feit dat ze in een hoek van 90° staan, kan je ze in de twee gaatjes van de schroef zetten, en er ook kracht op uitoefenen om ze los te draaien. Ik heb nooit geweten waar die “ronde” tangetjes voor dienden, maar hiervoor komen ze in ieder geval van pas.
Weggegooid na 2025
En de vorige ergernis kan er ook nog wel bij: DIN-2 stekkers van benedenmaats ontwerp en kwaliteit. De behuizing (hoes) is van een soort plastic gemaakt dat nogal brokkelig is en bij het uit elkaar halen van de stekker gemakkelijk kapot gaat. De schroefaansluitingen voor de twee draden hebben geen duidelijk gat of doorgang waar de draad in moet, en de plus en min pool zijn niet (leesbaar) aangegeven. Bovendien – nog veel erger – zijn ze niet goed fysiek gescheiden, en is de kans groot dat een verloren adertje van de koperdraad de andere pool raakt. Zeker als de stekker een aantal keer gebruikt wordt, kan het altijd zijn dat een adertje van de kabel lost en vrij rondhangt.
De hele verpakking met 6 stuks stekkers en contra-stekkers weggekeild dus.
Netwerkkabel met RJ45: zwart-geel
Gelukkig was er ook al goed nieuws op de WebGang redactie: twee netwerk-kabels op de tafel om laptops op aan te sluiten, die “natuurlijk” afgebroken slotjes (plastic weerhaak-lipje) hadden, zijn hersteld. De “weerhaakjes” van zo’n netwerkkabels zijn bijzonder kwetsbaar. Als je een kabel uit een wirwar van andere kabels probeert te halen, blijft dat haakje meestal achter een andere kabel hangen, en bij het minste snokje aan de kabel breekt het af. Waarna de kabel zich niet meer vastzet in de netwerkverbinding van de laptop of eender welk ander apparaat. Waardoor de universele frustratie ontstaat dat het netwerk soms werkt, en soms niet (als de kabel door trillingen of beweging aan de kabel zelf een beetje uit de aansluiting van het apparaat komt). Dat was gebeurd met de eerste kabel aan deze tafel, de zwarte, een kabel met een uitstekend slot-lipje. Bij het aanleggen van een bijkomende kabel waren we al slimmer, en hadden we een gele kabel gekocht met een trekbeveiliging voor het weerhaakje; een opgaand stukje platic dat de bovenkant van het slotje tegemoet gaat, zodat bij kabelspaghetti de andere kabels er overheen glijden en dat het het lipje niet afbreekt. Maar zelfs met de gele kabel ging het fout; gewoon door slijtage van erop te nijpen om de kabel terug los te maken, brak het opstaande lipje op een dag af. En ondanks de trekbeveiliging was de tweede kabel dus ook onbetrouwbaar geworden in 2025. Zo wilden we niet het volgende jaar in gaan, dus de opties werden overwogen.
Je kan natuurlijk het stekkertje vervangen. Je hebt dan losse stekkertjes nodig, en een “krimptang”. En wat handigheid en geduld om de draadjes in de juiste volgorde in de stekker te krijgen, dicht te nijpen en met goed contact op elke ader te eindigen. Om te weten of elke contact goed is zou je het moeten meten, en heb je dan weer meetapparatuur nodig. Je mag ook niet vergeten de hoes (bij voorkeur met trekbeveiliging) vooraf over de kabel te schuiven (en in de juiste richting op de draad gestoken).
Er kan veel fout gaan en het zou dus kunnen dat je een alternatief zoekt voor het aanzetten van een nieuwe stekker. Wat zijn de mogelijkheden?
- een verlengkabel gebruiken met aan één kant een contrastekker die je vast op de kapotte stekker zet (vastlijmen of zo), en met aan de andere kant een stekker, die dan de nieuwe verbindingsstekker wordt.
- de stekker met het afgebroken slot-lipje herstellen.
Die tweede mogelijkheid is interessant: je kan alles blijven gebruiken, en je gaat alleen een klein pastic kapje over de stekker schuiven, dat op zich weer een weerhaakje heeft om de kabel vast te zetten in zijn aansluitpunt.
Er bestaan zo’n kapjes, en je kan alleen maar proberen of het werkt bij jouw kabel, want er zijn ook nog wel verschillen.
Bij ons is het gelukt, en wij hebben terug een werkende netwerkverbinding op beide kabels.
Kreatief met kurk
De kabel zonder trekbeveiliging hebben we zelf voorzien van een “kreatief met kurk” kabelweer-huls. Van een kurk een dikke schijf afsnijden. Die een aflopende vorm geven op de plek waar het weerhaakje zit, en afplatten aan de ander kant (omdat laptops zo plat zijn en een dikke kurk rond de stekker de laptop zou optillen). Dan een gat in het midden boren met de diameter van de kabel. Dan een snee maken in de lengte, zodat je de kabel door de spleet er in kan proppen. Schuif de kurk zo dicht bij de stekker als mogelijk.
