WebGang/CityGang

Bedrijven pushen AI

Het gevoel dat AI aan mensen wordt opgedrongen wordt weer bevestigd in de VS, waar meer bedrijven het gebruik van AI opleggen aan hun werknemers. Waar het vroeger eerder ging om stimuleren van het gebruik, zit het nu in de evaluatiesystemen ingebakken. Bv marketing bedrijf Conductor gebruikt een score van 1 to 5 om de AI-vaardigheden van hun personeel te beoordelen. In grotere bedrijven als Amazon Web Services zijn er dashboards die het AI gebruik van de werknemers visualiseren, en managers houden er rekening mee als iemand gepromoveerd wordt. De grote technologiebedrijven hebben er veel belang bij dat de AI producten gebruikt worden, en om het aan externen te verkopen moet hun eigen personeel het ook wel gebruiken om geloofwaardig te blijven.

De prijs van de Pi

De prijs van een Raspberry Pi is de laatste jaren sterk gestegen. Net op het moment dat nieuwe modellen meer geheugen kregen, steeg ook de vraag naar geheugen door de boom van AI.
Geheugen werd schaars en duur, en dat maakte de Raspberry Pi’s ook duur, terwijl het net de bedoeling was een goedkoop computerbordje te hebben om mee te experimenteren. In januari al waarschuwde het bedrijf voor de onzekere toestand ivm de beschikbaarheid van geheugenchips. Mogelijk gaan ze meer productie maken van de modellen met minder geheugen, wat dan weer voor uitdagingen zal zorgen voor de gebruikers, die gewend zijn altijd maar meer geheugen ter beschikking te hebben. Stilaan zakte ook de aandelen van het bedrijf dat de producties van de Pi’s doet.
Nu blijkt dat sommige AI toepassingen, zoals een AI Agent, ook op een Pi kunnen draaien, dreigt er misschien zelfs weer een tekort aan beschikbare Pi’s. En de aandelen zijn nu plots naar boven geschoten…..

Inbreken met AI

Ook computerinbrekers gebruiken AI natuurlijk, en als we zien hoe AI kan helpen bugs en zwakheden in software te vinden, kan het zijn dat er sneller misbruik van wordt gemaakt dan dat het probleem gecorrigeerd wordt in de software.
Zo zou een niet-geidentificeerde gebruiker de Anthropic AI chatbot gebruikt hebben als tool om in te breken in de systemen van de Mexicaanse overheid. Hij zou dat gecombineerd hebben met automatische programma’s om data te stelen, en dat heeft hem 150 GB aan overheidsdata opgeleverd.
Daaronder zouden belanstingsgegevens van burgers hebben gezeten, alsook kiezerslijsten, en andere vertrouwelijke gegevens.

Problemen vinden of ze oplossen

Nieuwe AI programmeertools kunnen nu ook code onderzoeken op zwakheden en programmeerproblemen bekend als bugs. Die kunnen een programma laten crashen, of computerinbrekers onbedoeld toegang geven tot systemen en data. De cybersecurity tools gaan met AI snelheid door duizenden lijnen programmeercode op zoek naar bugs. Dat levert dan grote hoeveelheden “bugs” op, maar dan duikt het volgende probleem op.
Hoeveel van die bugs zijn echt belangrijk? Bij sommige open source projecten kloegen de programmeurs al over de grote aantallen bug-meldingen die ze tegenwoordig krijgen, maar die door AI gemaakt zijn en meestal van onbruikbare kwaliteit, wat hen onmogelijk veel tijd doet verliezen.
Het zijn immers mensen die dat moeten gaan beoordelen.
En hoeveel van de honderden gevonden bugs kunnen opgelost worden, en door wie? Ook daar zijn het weer mensen die de bugs kunnen onderzoeken en oplossen.
Nieuwe tools zoals bv Claude Opus evolueren naar een hoger niveau van broncode onderzoek. Eenvoudige tools kunnen op zoek gaan naar bekende probleemcombinaties in broncode, en tijdens het doorlopen van alle code een lijstje maken van plaatsen waar die combinatie voorkomt. Latere software-stess-testen werken door een programma te draaien in een Virtual Machine, en alle mogelijke soorten van invoer uit te proberen, zowat random alle mogelijkheden uitproberen om te zien of er niet iets is dat het programma crasht. Een computer kan dat met grote snelheid, en kan zo weer een lijstje aanleggen van code die door een onverwachte invoer kan crashen.
De huidige evolutie is dat de onderzoekssoftware bijna gaat redeneren. Ze onderzoekt de broncode, en ook de broncodewijzigingen, met de bijhorende commentaren van de programmeurs. Als het in die commmentaar iets ziet staan dat doet denken aan het oplossen van een probleem in de code die een crash kan veroorzaken, gaat het kijken naar wat gedaan is om dat probleem daar op te lossen. Dan gaat het AI programma zoeken naar andere plaatsen in de code waar deze oorspronkelijke probleemsituatie voorkwam, en waar ze mogelijk niet verbeterd is. Dat gevonden stukje code gaat dan het doel worden van een gerichte test met allerlei random input om te checken of het daar inderdaad een probleem betreft.

Ze beschrijven op de anthropic.com blog een voorbeeld van onderzoek naar de nu veelgebruikte tool GhostScript, die gebruikt wordt bij het werken met postscript en PDF bestanden.

In de programmeerstappen vindt de AI tool een regel met de commentaar “stack bounds checking for MM blend values” in bepaalde tekstlijnen; een check op de grenswaarden. Als in een programma een waarde plots buiten de grenzen valt, kan het programma crashen. De redenering van de AI tool is dat hier een test op grenswaarden wordt toegevoegd, met andere woorden, voordien was die er niet, en mogelijk was er voordien dus een bug. De AI tool gaat de vorige versie van het programma ophalen, en specifiek op die plaats testen met allerlei extreme, niet te verwachten invoer, om te kijken of er inderdaad voordien een bug was. Zo ja, dan gaat de AI tool kijken of deze tekstlijn elders nog wordt gebruikt, of de bewerking op andere plaatsen in de software ook nog voorkomt, en of daar dan ook wel deze controle is toegevoegd. Zo nee een bug kandidaat, dus gaat de AI tool op zo’n gevonden plaats weer een extreme invoer test uitvoeren. En zo vond Claude op een andere plek inderdaad bug die een “buffer overflow” toeliet.

Dat zelfde Antropic heeft trouwens zijn eigen veiligheidstoezeggingen gewijzigd. Ze profileerden zich met de expliciete stellingname dat ze geen AI zouden ontwikkelen waarvan ze niet absoluut zeker zouden zijn dat die veilig is en dat daar alle nodige maatregelen voor genomen zijn. Deze mooie belofte kunnen ze niet houden in een wereld waar zij dat als enige beloven, terwijl hun concurrenten volle dracht vooruit stomen zonder beperkingen.

compiled by BCP v.0.7.1

Na de uitzending onherstelbaar ontworpen, waarin ontleed werd waarom dat het geval was voor de koffiemolen, gaan we die nu opofferen aan het radiolab.
De brainstorm levert op dat we proberen een andere schakelaar te monteren met liefst (ongeveer) dezelfde functionaliteit, bv met werkend lampje ook.

Todo schakelaar:
- kiezen
- monteren
- aansluiten
- testen

Kiezen: liefst een tuimelschakelaar, die geeft meer fysieke feedback dan iets electronisch, en een type dat in rust staat, en alleen contact geeft als je hem opzijduwt. Eén die dus automatisch terugkomt, zodat de koffiemolen niet kan blijven draaien als we loslaten. We proberen de led te laten zitten en hopen dat die in werking kan blijven. Er is niet veel ruimte tussen de behuizing en het moederbord van de electronica, dus een grote stevige tuimelschakelaar past niet, want die gaat te ver naar binnen. We kiezen een klein model, kost iets meer dan een euro.

Monteren: De gekozen tuimelschakelaar is ongeveer 6 mm doorsnee. Een gat boren in de bolle kap is moeilijk op de buitenkant, we werken van binnen naar buiten, wat dan weer moeilijker mikken is.

Aansluiten: Hierbij duikt een nieuw probleem op. De bestaande microswitch zit op het bord gesoldeerd, en heeft 3 aansluitingen, die alledrie op de printplaat gesoldeerd zijn. De gegevens zijn niet helemaal leesbaar omdat ze achter de ernaast gemonteerde led verdwijnen. Waarschijnlijk is het een omschakelaar, dat weten we pas zeker als we hem demonteren. Dat hadden we dus eerst moeten doen alvorens een schakelaar te bestellen. Misschien zijn niet beide schakelposities nodig. Hem demonteren is ook moeilijker omdat het drie soldeerpunten zijn; ik heb een soldeerpompje of een koperen desoldeerveter nodig.

(wordt vervolgd)

Zie ook: Koffiemolen onherstelbaar ontworpen
(upd: Repair koffie)

Raspberry Pi

In de studio. Warm, vers. Met op de achtergrond the Besnard Lakes….

Ondertussen gaat het goed

Volgens Trump, die de klimaatcrisis als een hoax beschouwt, is die krisis het beste opgelost door de wetenschappelijke resultaten van de overheidswebsites te halen, en de financiering van onderzoek naar de klimaatverandering op te schorten.
Volgens hem gaat het verder wel goed in de VS, beter dan ooit waarschijniljk.
De industriële productie gaat stilaan naar beneden, de prijzen zijn het laatste jaar met 2.4% gestegen in de supermarkt in de VS, en de laatste 5 jaar zelfs met 25%. De groei van de bevolking is afgeremd, en de VS stevent nu af op nulgroei. De groei van de banen valt tegen, maar Trump voorspelt dat al de ontslagen ambtenaren nu productieve jobs zullen gaan doen in prive-bedrijven. De waarde van de dollar zakt waardoor de Amerikaanse consumenten minder te besteden lijken te hebben, maar het zal hun producten goedkoper maken op de wereldmarkt.
En nadat hij in zijn buitenlandse politiek overal vrede heeft gesticht, kan hij zich richten voorbij de horizon, en zich met buitenaards leven gaan bezighouden.

https://www.nbcnews.com/business/economy/january-jobs-revisions-trump-rcna258398

AI-PR

Meta, het moederbedrijf van o.a. Facebook, Instagram, Whatsapp en MetaAI, lijkt er niet van overtuigd dat de burgers de ontwikkeling van hun AI steunen.
Want ze trekken vijfenzestig miljoen dollar uit om politici te steunen die AI-vriendelijk gezind zijn.
Ze hebben daarvoor organisaties opgezet als “Mobilizing Economic Transformation Across California”. Ze richten zich zowel op republikeinse als democratisch politici.
Meta vreest nieuwe regelgeving die de ontwikkeling van AI kan hinderen, en de huidige investeringen in gevaar kan brengen.

AI blog

In een blogpost over AI schrijft Andrew Yang dat kantoorwerk sterk ontwicht zal worden door AI.
Hij voorspelt dat tussen nu en 1,5 jaar miljoenen bediendenbanen zullen verdwijnen.
Als 1 bedrijf er mee begint, zullen de anderen moeten volgen om concurrentieel te blijven, of al gewoon maar hun aandelenkoers op peil te houden, beweert hij.
Veel uitgerangeerde werknemers zullen op de arbeidsmarkt terechtkomen tussen vers afgestudeerden die minder gemakkelijk een baan vinden doordat AI de beginnersbaantjes geautomatiseerd heeft, en daar door overschotten hun waarde zien devalueren, tot soms maar 20% van voorheeen.
Dat zal dan weer een gevolg hebben voor de woonmarkt, want een hele middenklasse zal zich de huidige woning niet meer kunnen veroorloven, en horecazaken in de buurt van grote bedrijven zien hun klantenkring smelten en zoeken een overnemer.
Als er te veel leeg komt te staan krijgen we een vastgoedkrisis, en dan is het woord recessie niet ver meer, en met veel werkloosheid, ontevredenheid en uitzichtloosheid, is zelfs een revolutie niet ver af.
Of, en dan komt hij bij zijn favoriete onderwerp: tijd voor een universeel basisinkomen.

blog.andrewyang.com

AI en werkgelegenheid

Volgens VOXEU heeft AI een invloed op de productiviteit van bedrijven in de EU. Volgens een onderzoek bij 12.000 bedrijven bedraagt de toename in productiviteit gemiddeld 4%. Een pak lager dan de reklamepraatjes van de AI bedrijven beloven lijkt het.
Daarnaast werd er geen bewijs gevonden dat het de werkgelegenheid zou aantasten, alvast niet op korte termijn.
De productiviteitswinst wordt vooral genoteerd in grote en middelgrote bedrijven.

https://cepr.org/voxeu/columns/how-ai-affecting-productivity-and-jobs-europe

AI op de redactie

Een krantenredactie in Ohio in de VS heeft een nieuwe workflow. De reporters gaan op pad, praten met mensen, doen interviews, en ze leveren dat materiaal aan een AI bot.
Die schrijft dan voorstellen voor artikels, die dan door een editor worden nagelezen. Ook de originele reporter in het veld krijgt nog een laatste woord voor publicatie.
Die workflow werd al een tijdje geleden ingevoerd, vorig jaar al, maar kwam nu aan het licht toen een student journalistiek die stage kwam doen, ermee geconfronteerd werd.
Hij hield de eer aan zichzelf en stapte op.

AI klapt uit de biecht

Stel je voor dat je als bigtech bedrijf leeft van de inhoud van wat mensen schrijven en zeggen via je platform.
Stel je voor dat je als bigtech bedrijf je geld verdient door die inhoud op een of andere manier door te sluizen naar commerciële berijven of overheden, of eender wie er voor betaal, of wie per ongeluk binnengeraakt i de systemen waar je dat allemal opslaat.
Stel je voor dat gebruikers beginnen na te denken over hun communicatie, en die beginnen te versleutelen, zodat alleen de schrijver en de ontvanger er iets mee kunnen.

Wat kan je dan doen als bigtech? Hoe geraak je terug aan die inhoud?
Hoe geraak je, liefst met een slim programma, zo dicht mogelijk bij die kant waar het vertrekt of aankomt?
Troef: je hebt AI, en je hebt die zonder vraag van de gebruiker al standaard in zijn systeem voorzien sinds 2025.
Steek die AI in een witwollig vriendelijk kleedje en geef het een naam zodat het lijkt op een handig hulpmiddel, zoals bv een paperclip? Nee belachelijk.
Iets levendiger, iets huisdier-achtig, een schattige hond bv, noem hem “Bob” of “Rover”?
Of toch iets meer menselijk. Wat vind je van “assistant”? Nee, ook verbrand. Een persoon die je helpt navigeren door deze moelijke tijden en technologien?
Ah! Een co-pilot! Die vriendelijk naast je zit met de kaart en de weg wijst, die je e-mails voorleest. Nee, da’s saai, die je e-mails samenvat en de samenvatting voorleest!
Aha! Nu zijn we er. Zo kan je je op kantoor tenminste profileren; de hardop voorgelezen samenvattig is het beste bewijs voor je werklust.

Een dienstmededeling voor admins: check dringend de softwarefoutenlijst onder de code CW1226324:
Er is door gebruikers rond 21 januari een bug vastgesteld in copilot. Een fout waardoor copilot geen rekening houdt met de markering die de gebruiker gezet heeft voor vertrouwelijke berichten.
Microsoft bestempelt het als een onbedoeld gevolg van een programmeerfout.
De Copilot loopt trouwens ook door nieuw gestarte berichtteksten die nog in de drafts of klad folder staan.

Dus voor je die samenvatting naar de baas stuurt, toch maar eens nalezen.

compiled by BCP v.0.7.1

Een koffiemolen met schijven (niet met messen) met een bonen-reservoir bovenop, gemalen koffie opvangreservoir vooraan, is 25 cm hoog, weegt zo’n 1700 gram, als hij draait maakt het lawaai voor zo’n 70 db, meer dan de professionele koffiemolen op cafe. Onstabiele start stop knop is afgebroken en in de behuizing verdwenen, waar hij log ligt te rammelen.
De na te bestellen onderdelen zijn beperkt tot de plexi opvangbakjes en deksels.
Er zijn op de onderkant van de koffiemolen geen schroeven te zien, ook niet verstopt onder de rubberen pootjes. De behuizing lijkt uit verschilende delen te bestaan, die mogelijk uit elkaar kunnen schuiven. Maar er kan niets bewegen zolang de bedieningsknoppen op de koffiemolen zitten.

De voorste kan je voorzichtig loswrikken met bv een halve wasspeld, want er is wat ruimte onder de uitstekende indicator die de wijzer vormt van het aantal kopjes.

De draaiknop op de zijkant geeft de fijnheid van het malen aan , die is moeilijker omdat er geen ruimte onder is. Maar die heeft drie lipjes die hem in de behuizing klemmen, met een fijne schroevendraaier kan je de losklikken, ofwel voorzichtig de hele draaiknop loswringen, dan hoor je de drie lipjes kraken bij het loskomen.

Op dit moment valt er ook ergens uit de koffiemolen een plastic stukje, rond wit, en een veertje.

De zwarte behuizing die rondomrond zit schuift, zoals je aan de vorm kan zien, enkel naar boven. Een viertal punten moet je loswringen, ze zijn enigzins aangegeven door een inkeping waar een schroevendraaier in past. Eens losgewrongen schuift hele zij-en achterkant in één stuk naar boven.

Nu wordt de binnenkant zichtbaar:
- onderaan achteraan zit de motor.
- vooraan een printplaat met wat electronica, en daarom een microswitch, een minuscuul kleine schakelaar waar de knop op de voorkant tegenaandrukt. Die zit rechts van een led, de blauwe led die zichtbaar is door het venstertje in de knop. Om die led mooit te laten uitkomen zit die in het midden, maar daardoor wordt de drukknop bij het indrukken niet gelijkmatig tegengehouden, rechts zit de schakelaar, maar links zit niets en de knop gaat dus wat dieper gaan links, waardoor het smalle lipje waarmee hij vastzit en waarop hij terugveert, ook wat gedraaid wordt. Reden te meer om af te breken.

Ik heb een paar mogelijke schakelaars klaarliggen, type tuimelschakelaar, en de grotere zal niet ingebouwd kunnen worden omdat er niet zoveel ruimte vrij is.
De kleinere zou misschien wel passen.
Ik zag op internet dat iemand een gewone aan-uit schakelaar gebruikte ter vervanging van de micro-switch. Maar ik heb voor een (on)-off-(on) schakelaar gekozen. Met een gewone schakelaar blijft de schakelaar in de aan stand staan als je niets doet, bv nadat de koffie gemalen is. Mijn schakelaar geeft enkel een aan signaal en komt terug in de neutrale uit-stand. Door terug te drukken gaat hij dan uitschakelen, of indien de koffiebonen op zijn is dat niet nodig.

(upd: zie vervolg radiolab koffiemolenschakelaar)

Sancties uit de VS
Een aantal Vlaamse en Nederlandse universiteiten staan op een zwarte lijst van de VS-staat Florida: (pagina 34, bv RU Gent sinds 30/9/2025)
global_governance_mandates_and_florida-statutes_2025_09_30.pdf
Ze kunnen via investeringsfondsen druk uitoefenen op andere bedrijven die eventueel samen zouden (willen) werken met die universiteiten.

Dump Microsoft
De Amerikaanse regering heeft uit onvrede met de akties van het internationaal strafhof in Den Haag, sancties ingesteld tegen leden daarvan, die zich uitten in het afsluiten van hun accounts op online diensten (iets wat dus elk bedrijf en organisatie kan overkomen die toevallig iets doet wat bv de president van de VS niet aanstaat).
Het strafhof van Den Haag heeft gereageerd op deze Amerikaanse blokkade van hun software en documenten om politieke redenen:
https://trajectum.hu.nl/hoe-microsoft-hogescholen-in-een-houdgreep-heeft/

Dump Google
Nog stickers op FOSDEM, die aangaven dat er verzet is tegen bv het monopolie van Google (bv in het Android eco-systeem, waarvoor Lineage het open source alternatief is):

De link op de sticker wijst naar een Duitse domeinnaam www.fuckoffgoogle.de, daar is de beweging voor “Digitale Souveränität” duidelijker aanwezig dan bij ons. Google is watching you!

Opendesk
“Sovereign by design” https://www.opendesk.eu/en
Collabora Community event in Hamburg, 27-28 april: “Cool Days 2026″

https://www.collaboraonline.com/events/cool-days-2026/

Hoe Europa zich wil verlossen van de afhankelijkehid

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16213-European-Open-Digital-Ecosystems_en

De oproep “VERZOEK OM INPUT” (Call for evidence), de reakties.
Feedback period: 06 January 2026 – 03 February 2026 (midnight Brussels time)
Reakties:

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16213-European-Open-Digital-Ecosystems/feedback_en?p_id=21875

Hoe Duitsland zich wil verlossen van de afhankelijkheid..

https://www.golem.de/news/digitale-souveraenitaet-wie-deutschland-sich-von-us-software-loest-2602-205092.html

Klein Bundesland in noorden (tussen Hamburg en Denemarken) ligt voorop:

https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesregierung/themen/digitalisierung/linux-plus1/Projekt

FOSDEM26

FOSDEM 2026 blijft plakken
Onze FOSDEM griepjes manifesteren zich, maar toch kijken we met voldoening terug op deze interessante bijeenkomst van open source en free software “hackers” van over heel Europa (en daarbuiten). Dat er aan de concepten en de basis van een beter internet (incl. privacy) gewerkt wordt is hoopgevend bv. Verder was het ook druk en lawaaierig, wat het moeilijker maakt om spontane interviewtjes te doen. Wel gesprekken, waarbij we ook de verschillen in Europa merkten: op de odoo community stand lag de Nederlandse vertegenwoordiger nog niet wakker van peppol bv.
En zelfs de gemiste lezingen kunnen we alsnog inhalen op de site van FOSDEM, waar je ze kan herbekijken, zoals bv deze lezing van Marga Manterola (waarvan we een stukje uitzenden):

Free-as-in-burned-out
“Just taking and not giving back”; Who Really Pays for Open Source?

Als grote bedrijven open source software gebruiken, maar er niets in investeren, niets voor teruggeven, onstaat een onevenwicht tussen de moeite die de individuele open source software ontwikkelaar er in steekt, en de middelen die hij/zij er voor beschikbaar heeft.
Dit is een wegwijzer naar burnout…

De druk op de individuele open source programmeur is groot als er bv een probleem opduikt, een bug, een beveiligingslek of iets dergelijks. De morele druk zal hem/haar er toe aanzetten om tot ’s avonds laat te werken om het probleem op te lossen. En dit komt na de hele investering van een bepaalde software te ontwikkelen in de eigen vrije tijd. Dit is niet vol te houden.

Er zou dus een manier moeten zijn om een inkomen te verkrijgen uit het ontwikkelen van open source / free software.
Hét standaard antwoord is: laat betalen voor onderhoud en maat-aanpassingen. Dat gebeurt inderdaad soms, maar dan moet je ten eerste al een basis software hebben, en het houdt weinig garantie in op een betrouwbaar inkomen. Bovendien kan ook iemand anders, die de basis software niet gemaakt heeft, die diensten aanbieden.

Er zijn wel organisaties die developers betalen, zoals de Linux Foundation.

En in sommige gevallen, als een project dreigt weg te vallen, plots opgekocht door een concurrent en/of closed source dreigt te worden, slaan bedrijven de handen in elkaar en vaardigen personeel af om aan een project te werken, betaalde werknemers van henzelf.

Soms zijn er ook overheden (EU of nationale) die fondsen hebben om bv nieuwe dingen te ontwikkelen of om de structuren van het internet te onderhouden.

(Marga Manterola; 1/2/2026; Deze lezing van ging door op zondagochtend zoals u in het begin kon horen…)

Immigratiebeperking VS

De beperkingen op Immigratie in de VS snijdt ook in het vel van de grote IT bedrijven. Alphabet, koepelbedrijf boven Google, is bezig met zijn aanwezigheid in India uit te breiden.
Ze huren grote gebouwen met optie om nog meer ruimte te huren, zodat ze tot 20.000 extra mensen kunnen tewerkstellen. Dat is meer dan een verdubbeling van hun werkkrachten in Indië. Door de beperkingen van de Trump regering om mensen naar de VS te halen, moet de internetgigant de rollen omdraaien en investeren in Indië. De investeringen zijn nodig om de race in kunstmatige intelligentie voort te zetten.
Musk combineerde ondertussen zijn space-X bedrijf met zijn AI bedrijf xAI, en mikt waarschijnlijk op datacantra in de ruimte. Daar zou hij gebruik kunnen maken van zonne-energie om de energie- en koelwaterproblemen op aarde te omzeilen.
Dan moeten er nog wel wat meer satellieten in de ruimte gebracht worden. Space-X vroeg alvast toestemming om een miljoen satellieten in een baan rond de aarde te brengen.

Meetbare onafhankelijkheid

De Duitse stad Munchen heeft een eigen maatstaf ontwikkeld om zijn digitale onafhankelijkheid te toetsen: de Digital Sovereignity Score of SDS. De naam doet niet toevvallig denken aan de Nutri-score. De
Het stadsbestuur van Munchen heeft beslist de SDS score te gaan bepalen voor alle IT diensten en processen. De IT afdeling moet jaarlijks verslag uitbrengen aan het bestuur over de evolutie van de digitale onafhankelijkheid.
Bij nieuwe aanbestedingen zal meer nadruk gelegd worden op het gebruik van open standaarden voor documenten en data.
En voor bestaande diensten zal een noodplan opgesteld worden om over te kunnen schakelen als dat nodig is.
Er wordt stap voor stap gewerkt, en de eerste stap is meten. Er wordt samengewerkt met de Universiteit van Munchen (TUM), die al een TUM Think Tank hebben die van onderzoek tot actie gaat. Ze zijn ook mede-oprichter van het European Network for Technological Resilience and Sovereignity.
De Duits-Franse as lijkt het voortouw te nemen in Europa.

Ook het Duitse parlement “Bundestag” werkt aan het verminderen van de afhankelijkheid van de Amerikaanse technologiereuzen.

Er zal moeten gewerkt worden vanuit twee kanten: aan één kant opbouwen van kennis, de juiste mensen op de juiste plaatsen krijgen om een eigen ontwikkeling in gang te zetten die moet leiden tot technologische onafhankelijkheid. En aan de andere kant, nu onmiddellijk, de ergste vormen van afhankelijkheid aanpakken met snelle remedies.

Frankrijk heeft er al een praktisch voorbeeld van: ze ontwikkelen een eigen videoconferentie software, Visio. Controle over communicatie is immers meestal in handen van bedrijven uit de VS, dus zorgen voor betrouwbare en privacy-garanderende comminicatie is een goede eerste stap.

compiled by BCP v.0.7.1

Android Linux desktop gelekt

Er is, waarschijnlijk per vergissing, een duo screenshots naar buiten gekomen van de Android desktop interface. De beelden werden gedeeld in de Issue Tracker voor Chromium, een open source browser project. De beschrijving ging over een bug bij Chrome Incognito tabs, maar de screenshots waren groter dan alleen het venster waar dit issue over ging, het waren screenshots van de hele desktop. Die bugmelding is, (misschien ondertussen) niet (meer) publiek toegankelijk, maar 9 to 5 google kon die wel inzien, en beschrijft dat de melding gebeurt door een gebruiker van een Elite Dragonfly Chromebook (en waarschijnlijk een programmeur bij Google). Hij werkt op het voorlopig nog geheime ‘Aluminium OS’, de codenaam voor Android’s desktop, en waarschijnlijk een verderontwikkeling van Android 16.

Android is oorspronkelijk gemaakt voor smartphones en tablets, nu schuift het op via chromebooks naar misschien zelfs de pc, en wordt het mogelijk concurrentie voor andere Linux desktops.

Door ontwikkelaars wordt al langer gespeeld met het idee om op Android ook gewone Linux desktop programma’s te kunnen draaien, en anderzijds om bestaande Android apps over te zetten naar Linux.
Er is een verschil hoe bv geluid en bewegend beeld wordt behandeld tussen die systemen, en hulpmiddelen als Pipewire kunnen dat probleem misschien mee oplossen.
Het is ook moeilijk om Android apps om te zetten naar andere mobiele Linux systemen door het verweven zijn met de typische Android API’s. En door het gebruik van veel Java code, wat niet werkt op systemen zonder Java Virtual Machines.

Maar het wordt toch geprobeerd, zoals met NewPipe, een hulpmiddel om Youtube en andere streaming diensten te gebruiken op een meer privacy vriendelijke manier dan die ingebouwd is in Android.

David Llewellyn-Jones en Fabio Giovanazzi spreken op Fosdem26 over het overzetten van Android apps naar Sailfish, een Linux smartphone systeem van Jolla, dat gebruik maakt van Qt.
Titel van hun lezing is “NewPipe – Porting an Android app to Sailfish OS”

En wie met een oduere Android smartphones zit, zoals een Pixel 4a, en die nog wil blijven gebruiken, kan zondag terecht om 15:30 in dev room Chavanne voor een lezing over upgraden. Android smartphones hebben meestal maar een paar jaar updates van het besturingssysteem, en heel wat toestellen met bv Android 13 zijn daardoor niet meer up-to-date. Met behulp van het Evolution X custom ROM project kunnen sommige toestellen een niet-officiele upgrade krijgen van Android 13 naar Android 16.

https://issuetracker.google.com/issues/479094248 : Access is denied to this issue

https://newpipe.net/

https://www.flypig.co.uk/newpipe

https://github.com/evolution-x

Printer output of input?

Eis het internet terug op

Dat is zowat de oproep die Tim Berners-Lee doet. Hij was een van de grondleggers van het world wide web, wat terugkomt in de www afkorting van website adressen. Hij vindt dat het huidige internet gecorrumpeerd is, ondermeer door commercialisatie van de domeinnamen. De verkiezingen van 2016 in de VS toonden hoe toxisch het internet kon gebruikt worden. Een deel van het internet, zegt hij, is geoptimaliseerd voor “nastiness”. Het zuigt gebruikers uit, bespioneert ze, en houdt ze aan het lijntje ten koste van het welzijn van de gebruikers.
Zijn antwoord is Solid: Social Linked Data. Solid is een protocol dat gebruiker de controle moet teruggeven. Vlaanderen experimenteert al met dit protocol onder de titel “Vertrouwen by Design”. https://www.vlaanderen.be/vertrouwen-by-design
Op gebied van AI vindt hij dat er zoiets als het Cern moet gemaakt worden. Een gemeenschappelijk onderzoekscentrum waar aan AI kan gewerkt worden in een kader met niet-commercieel toezicht.

Een van de medewerkers van de Solid community is Laurin Weger. Hij woont in de Oostenrijkse stad Graz, en is geïnteresseerd in wetenschap, technologie en maatschappij, en studeert er Computational Social Systems. Hij werkt aan ActivityPods, een framework om gedecentraliseerde sociale apps te maken, die gebaseerd zijn op ActivityPub en Solid.
Hij komt op Fosdem26 praten over NextGraph, een protocol of framework voor het maken van “Local-first”, gedecentraliseerde, veilige en privacy respecterende applicaties. Een ander “Local First” collega uit Frankrijk, Niko Bonnieure, is er ook en die geeft ondermeer een inleiding over de “Local First” beweging.

Hun lezingen gaan door op zondag in K.3.201 om 9u, 11u en 14:35.

https://git.nextgraph.org/

Electrisch overklast brandstof?

In de EU heeft de verkoop van volledig electrische auto’s vorige maand december 2025 die van wagens met een verbrandingsmotor overtroffen jubelde de pers (https://finance.yahoo.com/news/fully-electric-vehicle-sales-eu-050456268.html).
De verkoop van electrische wagens steeg dus ondanks de weinig ambitieuze milieumaatregelen van de overheden in veel EU landen.
Het Amerikaanse merk Tesla verloor marktaandeel, het Chinese BYD en het Duitse Volkswagen wonnen aandeel.

In Belgie ware in december meer dan 39 % van de nieuwe registraties van auto’s voor electrische voertuigen, tegenover iets meer dan 34 % benzinewagens. Zelfs met de 2.1% dieselwagens er bij geteld komen de volledige verbrandingsmotoren op 36.4, nog altijd minder dan de pure electrische wagens. Maar er zijn ook 11.6 % “plug-in hybride” auto’s (PHEV) ingeschreven, die een verbrandingsmotor hebben voor de lange afstanden, maar die bv in de stad electrisch rijden. Als je die bij de verbrandingsmoten optelt komen die samen nog op 48 % uit.
En als je dan de zelfladende hybride (HEV) er nog bijtelt, nog eens 12,4 procent, valt er nog minder te juichen, want alle wagens met verbrandingsmotoren vormen dan eigenlijk toch nog boven 60% uit. Praktijktesten hebben trouwens uitgewezen dat de hybridewagens dikwijls grotendeels als een benzinewagen worden gebruikt.
Auto’s die op CNG rijden (aardgas of biogas), worden niet meer vermeld.

Maar iedere auto heeft software nodig, en ook daar wordt op FOSDEM over gesproken; bv “Open Source in Automotive” op zaterdag om 14:00.

Gescamt door mail van bedrijfssoftware

Gebruikers van een bedrijfssoftware krijgen spam mails met als afzender die Business Intelligence software. Het adres zit in de lijst van toegelaten mails, een soort positieve spamfilter, doordat de BI software dat expliciet vraagt. De spam die ze krijgen is meer dan ongewenste reklame, volgens klachten van gebruikers gaat het over een frauduleus scam systeem. De gebruikers krijgt eerst een mail die zegt dat hem extra 399 dollar wordt aangerekend voor bv een antivirus programma. De mail is afkomstig van een domeinnaam die vertrouwen inboezemt (en die eindigt op @microsoft.com). Bij de mail zit een telefoonnummer om te reageren of die kost te betwisten. Wie naar dat nummer belt krijgt een zogenaamde medewerker aan de lijn die uitlegt hoe de extra som ongedaan kan gemaakt worden. Dat is zo ingewikkeld dat de medewerker aanbiedt om eerst een toepassing te installeren zodat hij vanop afstand kan helpen om de nodige stappen te zetten. Naargelang je een Mac of een Windows hebt leiden ze naar de juiste link, een Linux gebruiker kunnen ze niet “helpen”. Wat de gebruiker dan eigenlijk doet is een remote controle programma downloaden om zijn of haar computer vanop afstand over te laten nemen. En vanaf dan kan het alleen maar fout gaan…
Na een aantal klachten en aandacht van de pers heeft Microsoft die e-mail dienst die er voor misbruikt wordt, voorlopig uitgeschakeld.
Meer op arstechnica.com

compiled by BCP v.0.7.1

De kleinschalige smartphonebouwer Jolla heeft zich na de uitgaven van de originele Jolla Phone met Sailfish OS en de problemen met de productie van hun tablet, vooral geconcentreerd op de verdere ontwikkeling van hun smartphone besturingssysteem Sailfish. Dat is een Linux systeem voor smartphones, verschillend van Android van Google. Het lijkt meer op een Linux distributie voor een computer, maar dan voor de smartphone. Er was een beperkte reeks van smartphone merken en modellen waar het Sailfish systeem op kon draaien. Je kocht zelf een toestel en downloadde het Sailfish operating systeem, en installeerde dat dan zelf. Er was een gratis community versie een een betalende met snellere updates en android support, om android apps te draaien.

In 2024 was er een samenwerking met een bestaande smartphonefabrikant om een tussentijds toestel uit te brengen voor Sailfish developers, en werd een beperkte reeks van de C2 uitgebracht (C van Community phone). Die had een vooraf geïnstalleerd Sailfish besturingssysteem, had geen hoge technische eigenschappen, was relatief geodkoop, en het toestel werd dan waarschijnlijk ook gekocht door veel gebruikers die er helemaal niet voor programmeerden, maar die vooral geen zin hadden om op een commercieel toestel zelf een Sailfish systeem te installeren.

Na de uitgave een de Jolla C2 werd in stilte verder gewerkt aan een nieuwe echte Jolla Phone. Op 5 december 2025 kwamen ze op de proppen met de aankondiging van den nieuwe jolla phone. Het verhaal begint op 1 augustus 2025, toen ze de community vragen voorlegden over hoe ze zouden willen dat een nieuwe jolla phone er uit ziet, welke grootte, hoeveel geheugen, hoeveel interne opslagruimte, wat voor schermresolutie, wat voor camera’s, wat voor prijskaartje aanvaardbaar is, enz… Meer dan negenhonderd mensen deden de moeite om op die vragen te antwoorden, en dat vond Jolla een bemoedigend aantal.

In november 2025 publiceerden ze een update over de resultaten van de enquete, en onstond de planning om er echt één te gaan maken. Daarvoor werd een project opgericht met de naam “Do-It-Toghether Linux Smartphone”, waarbij dus samen met the community de specificaties worden vastgelegd van het te maken toestel. Er werd ook duidelijk gemaakt dat om het toestel in productie te nemen, er een gegarandeerde afname moet zijn van 2000 toestellen. Dat kunnen ze realiseren door het openstellen van voorafbestellingen, waarbij de besteller een voorschot betaalt bij bestelling, en de rest bij levering.

Voor de werkelijke opstart gaan ze problemen moeten oplossen waar ze vroeger, bij het maken van hun originele Jolla Phone ook op botsten: de beschikbaarheid van onderdelen en productiecapaciteit. Dat kan zelfs een rol spelen in de keuze van de grootte van het scherm voor het uiteindelijke ontwerp. Verder proberen ze rekening te houden met de opmerkingen van de gebruikers van vroegere toestellen; niet alleen hun eigen Jolla en Jolla C2, maar ook van Sailfish gebruikers op andere modellen van commerciele fabrikanten. Zo zijn er een paar reeksen van Sony smartphones die geïnstalleerd konden worden met het Sailfish systeem, en waar gebruikers feedback over gegeven hadden.

De nieuwe Jolla phone heeft een dubbel nano-simkaart slot zodat je een werk en prive nummer op één toestel kan hebben. Het scherm is 6.36 inch met een 20:9 verhouding, er zijn drie camera’s en een vingerafdruklezer om het toestel te unlocken. Er is 12 GB RAM aanwezig, en 256 GB oplagruimte die tot 2TB kan uitgebreid worden. Het operating system is Sailfish OS 5, dat ondersteuning heeft voor Android apps via de Jolla AppSupport. De achterkant is afneembaar, en de batterij kan door de gebruiker zelf gewisseld worden. Er is een werkelijk fysiek knopje om met een simpele beweging alle privacy gevoelige onderdelen van de phone uit te schakelen (camera, micro..). De batterij heeft een capaciteit van 5500 mAh. En vooral: hij heeft een RGB indicator LED (eindelijk terug!). Het toestel wordt op de markt gebracht in Europa, in de EU en Groot-Brittanië, Noorwegen, Zwitserland. Hoewel het toestel in principe wel kan werken in de VS, wordt het daar niet verkocht.

Nadat de intekenperiode voor voorafbestellingen geopend was op 5 december 2025, met de voorwaarde dat er minstens 2000 besteld zouden worden tegen 4 januari. Maar er waren er zestien uur later al duizend besteld. Op zeven december zaten ze aan 2000 bestelde toestellen. Op acht december stond de teller op meer dan 3000, dus het werd duidelijk dat er een tweede productie batch zou gestart kunnen worden, wat ook gebeurde. In de eerste productie werden 2700 voorzien, en er werd een tweede productie voorzien van ook minstens 2000 toestellen. Op tien december stond de teller van de originele oproep al boven de 4000, dus een groot deel van de tweede productie was ook al gereserveerd. Op 12 december was de tweede batch ook uitverkocht en stond te originele teller op 4700. Rond 15 december werd het duidelijk dat een derde productie geopend werd, op 22 december stond de teller op 6000. De derde batch bestaat uit nog eens 5200 eenheden, zodat het totaal mooi op 10.000 uitkomt. De voorintekenperiode werd verlengd tot eind februari. Bij elke nieuwe batch is de prijs ook wat gestegen, begonnen bij rond 500 euro gaat het nu richting 580. Als die ooit in normale verkoop gaat zal de prijs volgens hun eigen verwachting nog honderd euro hoger worden.

(pre-order cijfer op https://commerce.jolla.com/products/jolla-phone-preorder)

De terugkeer van de achterkant

Toen Jolla van hun nieuwe toestel met productiebatch 1 en 2 zo’n 5000 exemplaren verkocht had, kondigden ze eind vorig jaar aan dat -als de 10.0000 exemplaren bereikt zou worden- ze een Community Innovation Program startten om “the other half” terug in het leven te roepen .

The Other Half, of vrij vertaald, “de achterkant”, was een concept van de orignele Jolla Phone uit 2013. De achterkant van die gms was gemakkelijk af te nemen, waardoor je bv aan de batterij, de sd- of de sim-kaart kon, en hem terugzetten gebeurd door rondom op de flexibele achterwand te drukken om hem terug vast te klikken. Het concept was toen, dat je ook een andere achterkant op je gsm kon zetten, en daardoor je gsm een kleurtje kon geven; de standaard was zwart, maar er waren andere kleuren verkrijgbaar. Wat al die verkrijgbare achterkanten van Jolla gemeen hadden, was een ingebouwde NFC tag, zodat de Jolla Phone kon detecteren welke cover opgezet werd.
Dan kon je bv de instellingen van je phone op basis van de cover automatisch laten aanpassen. Bv overdag gebruikte je de zwarte cover, en had je gsm een sobere achtergrondfoto en een sterk verlicht scherm. ’s Avonds zet je de blauwe cover op je Jolla Phone, en die zet een expressievere achtergrond, gedimde schermverlichting, andere standaartoepassingen op het startscherm enz.
De specificaties werden vrijgegeven, en er ontstond een community van makers die eigen “other halfs” of achterkanten maakten, met de meest spectaculaire een uitschuifbaar toetsenbord.

De nieuwe achterkant

Jolla is nu op een punt dat ze verder bouwen op die orignele “The Other Half”, en er een nieuwe versie van ontwikkelen, “The (new) Other Half”. Ook nu wordt het weer het concept van een afneembare achterkant, die deze keer in plaats van een RFID-tag, een werkelijke micro-chip zou krijgen. Als je de achterkant op je toestel drukt, krijgt die via een connector aansluiting met de smartphone. De nieuwe achterkant zal de I3C technologie gebruiken, een opvolger van de I2C, een seriële bus voor communicatie tussen microcontrollers en randapparatuur. I3C, ook “sensewire” genoemd, bevindt zich op het kruispunt tussen i2C en SPI, en is gedeeltelijk backward compatibel met i2C, maar is sneller. De standaard wordt ontwikkeld door de MIPI Alliantie.
Dit is dus de technologie die beschikbaar is, en jolla maakt alle hardware en software specificaties open source, zodat de community zijn eigen achterkanten kan ontwikkelen.
Het community project dat ze errond oprichtten begint met een bevraging van wat gewenst is, ondermeer over gewenst gebruik voor welke toepassing, gewenste data-snelheid van de verbinding, welke bevestigingsmethode voor de achterkant, wat het mag kosten, intensiviteit van gebruik, enz.

Ondertussen loopt het aantal bestellingen voor de derde batch op tot meer dan 7000, dus de kans dat 10.000 bereikt wordt is reëel…

https://forum.sailfishos.org/t/the-other-half-returns-community-innovation-program/26011